اختلال خودشیفته یا نارسیسم چیست؟
اختلال شخصیت خودشیفته (NPD) یک الگوی رفتاری است که با تعریف بیش از حد از خود، حس برتری و نیاز مداوم به تایید و توجه دیگران، همراه با عدم همدلی با دیگران مشخص می شود. اختلال خودشیفته تقریبا ۱٪ تا ۶.۲٪ از جمعیت عمومی را تحت تاثیر قرار میدهد.
یک فرد مبتلا به اختلال خودشیفته اغلب خود را مرکز توجه می بیند، اشتباهات خود را توجیه کرده و دیگران را سرزنش میکند. به همین دلیل در دراز مدت از نظر روانی کنار آمدن با آنها طاقت فرسا میشود.
اگر قصد مشاوره فوری با کارشناسان کلینیک اعصاب و روان روا را دارید، هم اکنون با شماره های زیر تماس حاصل فرمایید:
اختلال خودشیفته در زنان بیشتر است یا مردان؟
این اختلال بطور قابل توجهی در مردان شایع تر از زنان است، با میزان شیوع تقریبا ۷.۷٪ برای مردان در مقایسه با ۴.۸٪ برای زنان. این تفاوت جنسیتی در جمعیت ها و گروه های سنی مختلف ثابت به نظر می رسد. اما نحوه بروز NPD ممکن است بین جنسیت ها متفاوت باشد و برخی تحقیقات نشان می دهد که عوامل فرهنگی بر نحوه بیان و درک ویژگی های خودشیفتگی تاثیر میگذارند.
اختلال خودشیفته در چه سنی بروز می کند؟
این اختلال معمولا در اواخر نوجوانی یا اوایل بزرگسالی بروز می کند، اگرچه ویژگی های خودشیفتگی ممکن است زودتر قابل مشاهده باشند. تشخیص این اختلال قبل از ۱۸ سالگی دشوار است، زیرا برخی از رفتارهای خودشیفته در طول رشد و خصوصا در نوجوانی طبیعی تلقی میشوند.
جالب اینجاست که برخی تحقیقات نشان میدهند که ویژگی های خودشیفتگی ممکن است با افزایش سن کاهش یابد، اگرچه افراد مبتلا به NPD شدید ممکن است علائم خود را در طول زندگی حفظ کنند.
آیا خودشیفته بودن یک بیماری روانی است؟
بله، نارسیسم بودن در روانشناسی به عنوان یک اختلال شخصیت طبقه بندی می شود، اما با ویژگی های خودشیفتگی ساده ای که ممکن است در برخی افراد ظاهر شود، متفاوت است. این اختلال زمانی به یک مشکل تبدیل می شود که بطور قابل توجهی بر روابط، کار و زندگی روزمره فرد و اطرافیانش تأثیر بگذارد.
بر اساس گزارش مقاله reidhealth خودشیفتگی به این شکل بیان شده است:
Narcissism can refer to two things. Narcissism is a personality trait causing an inflated sense of self-worth. However, when narcissism persists or becomes severe, it might be because of a mental health condition known as narcissistic personality disorder (NPD).
خودشیفتگی میتواند به دو چیز اشاره داشته باشد. خودشیفتگی یک ویژگی شخصیتی است که باعث ایجاد حس خود ارزشمندی اغراق آمیز میشود. با اینحال، وقتی خودشیفتگی ادامه یابد یا شدید شود، ممکن است ناشی از یک بیماری روانی باشد که به عنوان اختلال شخصیت خودشیفته (NPD) شناخته می شود.
تفاوت خودشیفتگی با اختلال خودشیفته چیست؟
خودشیفتگی سالم به فرد کمک می کند برای خود ارزش قائل شود و اعتماد به نفس داشته باشد. اختلال شخصیت خودشیفته (NPD) در روانشناسی به عنوان یک وضعیت بالینی شناخته می شود که در آن فرد نیاز شدید به تحسین و احساس خودبرتربینی دارد ولی فاقد اعتماد به نفس و حس همدلی با دیگران است و نیاز به درمان دارد.
علائم و نشانههای اختلال شخصیت خودشیفته
اختلال شخصیت خودشیفته با علائم مختلفی مشخص می شود. این علائم به شما در شناسایی یک فرد خودشیفته کمک خواهد کرد:
- احساس خود بزرگ بینی افراطی
- نیاز به ستایش و تحسین مداوم
- احساس حق به جانب بودن
- سوءاستفاده از دیگران بدون احساس گناه یا شرم
- تحقیر، ارعاب، قلدری یا کوچک کردن دیگران
ویژگی های یک شخصیت نارسیسم
شخصیت خودشیفته از طریق طیف وسیعی از ویژگی های رفتاری و روانی که بر نحوه تعامل فرد با دیگران تأثیر می گذارند، آشکار می شود. از جمله برجسته ترین این ویژگی ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
-
تحسین بیش از حد از خود
این افراد خود را برتر از دیگران می بینند و در توانایی ها و دستاوردهای خود اغراق می کنند. آنها معمولا بدون هیچ توجیه واقعی انتظار برخورد ویژه از دیگران دارد.
-
نیاز مداوم به تحسین و قدردانی
این افراد دائما به دنبال جلب توجه و دریافت تحسین دیگران هستند. بنابراین اگر توجهی را که انتظار دارد دریافت نکنند، احساس نارضایتی کرده و عصبی می شوند.
-
عدم همدلی با دیگران
افراد مبتلا به اختلال خودشیفته در درک یا مراقبت از احساسات دیگران مشکل دارند و اغلب نیازهای آنها را برای منافع شخصی خود نادیده میگیرد.
-
عدم پذیرش انتقاد
این افراد بطور کلی هرگونه اظهار نظر منفی در مورد خودشان را رد می کنند. در واقع انتقاد را به عنوان یک حمله شخصی تفسیر می کنند که باید از خود دفاع کرده یا شخص مقابل را تحقیر کنند.
-
بهره کشی از دیگران
این افراد تمایل دارند از دیگران برای رسیدن به اهداف شخصی خود استفاده کند بدون اینکه احساس گناه کنند، چه در سطح احساسی و چه در سطح عملی.
-
احساس برتری و کنترل
افراد مبتلا به اختلال خودشیفته نظر خود را به دیگران تحمیل کرده و روند وقایع را کنترل می کنند. آنها معتقدند که دیگران از او شایستگی یا ارزش کمتری دارند.
علل بروز اختلال خودشیفته چیست؟
اختلال شخصیت در نتیجه تعامل چندین عامل روانشناختی، آموزشی و اجتماعی شکل می گیرد. از جمله برجسته ترین علل این اختلال می توان به موارد زیر اشاره کرد:
-
سبک پرورش در دوران کودکی
نوازش بیش از حد یا انتقاد مداوم در دوران کودکی ممکن است منجر به شکل گیری یک تصویر نامتعادل از خود شود. در این شرایط چه با اغراق در آن و چه با تلاش برای جبران احساس ناکافی بودن احتمال بروز این اختلال افزایش می یابد.
-
احساس عمیق ناامنی
در پس اعتماد به نفس ظاهری بالا، فرد خودشیفته اغلب از ضعف درونی و عزت نفس شکننده رنج می برد. او در واقع به تکبر به عنوان یک مکانیسم دفاعی متوسل می شود.
-
محرومیت عاطفی یا غفلت
فقدان حمایت عاطفی یا احساس نادیده گرفته شدن در مراحل اولیه رشد ممکن است فرد را وادار کند که بعدها دائما به دنبال تحسین از دیگران باشد.
-
تجربیات تکان دهنده
قرار گرفتن در معرض آسیب های روانی یا شکست های مکرر بدون حمایت روانشناختی مناسب، در بروز ویژگی های خودشیفتگی به عنوان وسیله ای برای محافظت روانی نقش دارد.
-
عوامل اجتماعی و فرهنگی
در محیط هایی که ظاهر و موفقیت های سطحی را تحسین می کنند و همدلی را بی ارزش می دانند، احتمال اتخاذ رفتارهای خودشیفته در افراد افزایش می یابد.
انواع اختلال شخصیت خودشیفته
اختلال خودشیفته انواع مختلفی دارد که در ادامه شرح داده شده است:
۱. خودشیفته پنهان
خودشیفته پنهان، به سختی قابل تشخیص است. آنها فاقد خود بزرگ بینی آشکار هستند. در واقع درون گرایی آنها، خود محوری بیش از حد را پنهان می کند. گاهی اوقات این اختلال را خود شیفته آسیب پذیر نیز می نامند زیرا ممکن است با دلسوزی شما برای خودشان، شما را به دام بیندازند.
معمولا افرادی که خودشیفتگی پنهان دارند می توانند نقش قربانی را بازی کنند. با انجام این کار، ممکن است قصد داشته باشند از نیت های خوب شما سوءاستفاده کنند.
۲. خودشیفته آشکار
افراد مبتلا به خودشیفتگی آشکار یا بزرگ بین، عموما همگی حس اغراق آمیزی از خود بزرگ بینی همراه با فقدان همدلی را به اشتراک میگذارند. با اینحال، جذابیت ظاهری آنها تشخیص آن را دشوار می کند. آنها بسیار برون گرا، لاف زن و متکبر هستند.
۳. نارسیسم اجتماعی
خود شیفتههای اجتماعی از اعتبار اجتماعی خود برای رسیدن به خواستههایشان استفاده می کنند. شخصیت جذاب و اجتماعی آنها باعث می شود به آنها اعتماد کنید. آنها همچنین مورد علاقه دوستان، خانواده و جامعه هستند. متاسفانه، این یکی از خطرناک ترین روابطی است که میتوان در آن قرار گرفت.
۴. خودشیفته بدخیم
نوع دیگری از خودشیفته، خودشیفته بدخیم است که می تواند رفتارهای تاریکی از خود نشان دهد. درگیر شدن با یکی از آنها می تواند از نظر جسمی و عاطفی خطرناک باشد. ویژگی های شخصیتی آنها شامل سادیسم و رفتارهای ضداجتماعی است. این افراد اغلب به دیگران آسیب می رسانند و از آنها برای ارضای حس خود بزرگ بینی خود استفاده می کنند.
5. خودشیفته متخاصم
آیا تا به حال با کسی که دائما دعوا راه می اندازد، در رابطه بودهاید؟ افراد مبتلا به خودشیفتگی متخاصم بسیار رقابتی هستند. روابط آنها بر اساس رقابت و شکار بنا شده اند.
بنابراین همیشه یک برنده و یک بازنده وجود دارد. اعتقاد بر این است که خودشیفته های متخاصم از سبک های دلبستگی نا ایمن رنج میبرند. زیرا فردی که دلبستگی ایمن دارد به دنبال روابط حمایتی متقابل خواهد بود.
۶. خودشیفته بیتوجه
شما فقط زمانی برای یک نوع خودشیفته بی توجه وجود دارید که به چیزی نیاز داشته باشد. وقتی چیزی را که آنها نیاز دارند یا میخواهند، داشته باشید، شما را با تحسین فراوان می نوازند. آنها اغلب به زندگی شما می آیند و می روند.
7. خودشیفته خوش خیم
بعضی از انواع خودشیفته ها واقعا نمی خواهند به کسی آسیب بزنند زیرا بدخواه نیستند. با اینحال، نابالغی و تمرکز افراطی آنها بر خود هنوز هم میتواند به افراد آسیب برساند.
یک خودشیفته خوش خیم در ابتدا میتواند مانند یک رویاپرداز به نظر برسد. آنها تا حدودی خود را محق و خود بزرگ بین نشان می دهند. خودشیفته های خوشخیم اغلب به تایید شدن معتاد هستند.
8. خودشیفته خودپسند
این فرد قوانین را نادیده می گیرد، در هر لحظه با خودش تناقض دارد و احساس می کند که قوانین در مورد او صدق نمی کند. حقیقت این است که خودشیفته های خودپسند گاهی اوقات میتوانند در دسته های آشکار یا بدخیم قرار گیرند. همچنین وقتی به آنها «نه» گفته می شود، به مرزها احترام نمیگذارند.
نحوه برخورد با یک شخصیت خودشیفته چگونه است؟
برخورد با یک شخصیت خودشیفته از نظر روانی طاقت فرسا خواهد بود اما با پیروی از برخی استراتژی های هوشمندانه، می تواند تاثیر منفی آن را کاهش داده و تعادل روانی را حفظ کرد که در ادامه شرح داده است:
-
تعیین مرزهای مشخصی در تعاملات
افراد خودشیفته تمایل دارند از مرزها عبور کنند، بنابراین مهم است که بدون احساساتی شدن، بطور واضح و محکم بگویید چه چیزی قابل قبول است و چه چیزی غیرقابل قبول است.
-
از درگیری مستقیم خودداری کنید
بحث با یک فرد خودشیفته اغلب بی نتیجه است زیرا آنها از پذیرش اشتباهات خود امتناع می کنند. بنابراین بهتر است آرام باشید و از تحریک شدن توسط این افراد خودداری کنید.
-
به همدردی عاطفی او تکیه نکنید
به دلیل همدلی ضعیف این افراد، انتظار حمایت عاطفی واقعی از او نداشته باشید و سعی کنید از منابع آگاه تر دیگر حمایت بگیرید.
-
اعتماد به نفس خود را حفظ کنید
برخورد مداوم با یک فرد خودشیفته می تواند بر عزت نفس شما تاثیر منفی بگذارد. بنابراین ارزش خود را به خودتان یادآوری کنید و اجازه ندهید که رفتارهای فرد خودشیفته شما را تحقیر کنید.
-
انتظارات پایین تری داشته باشید
کاهش انتظارات به شما کمک می کند احساس نا امیدی نکنید زیرا یک فرد خودشیفته اغلب منافع خود را در اولویت قرار می دهد و انتظارات شما را برآورده نمی کند.
-
از متخصص کمک بگیرید
اگر مواجهه با فرد خودشیفته، استرس زا یا از نظر روانی آسیب زا شود مشاوره روانشناسی به درک بهتر موقعیت و ایجاد مکانیسم های مقابله ای سالم کمک می کند.
روش تشخیص و ارزیابی اختلال خودشیفته
تشخیص اختلال شخصیت خودشیفته نیازمند ارزیابی بالینی جامعی است که سابقه، عملکرد فعلی و الگوهای ارتباطی فرد را در نظر می گیرد.
-
مصاحبه بالینی و شرح حال
یک مصاحبه بالینی کامل باید سابقه روابط، عملکرد کاری و پاسخ فرد به انتقاد یا شکست را بررسی کند. کسب اطلاعات جانبی از اعضای خانواده یا دوستان نزدیک می تواند بینش های ارزشمندی ارائه دهد. زیرا افراد مبتلا به NPD ممکن است از تاثیر رفتار خود بر دیگران آگاهی نداشته باشند.
-
چالشهای تشخیصی
تشخیص خودشیفتگی به دلایل مختلف چالش برانگیز است. افراد مبتلا به این اختلال ممکن است علائم خود را به عنوان مشکل ساز تشخیص ندهند و ممکن است به دلیل مشکلات دیگری مانند افسردگی یا سوء مصرف مواد برای درمان مراجعه کنند.
همپوشانی با سایر اختلالات شخصیتی و احتمال نوسان علائم در طول زمان نیاز به ارزیابی دقیق دارد. عوامل فرهنگی نیز ممکن است بر بیان و تفسیر ویژگی های خودشیفتگی تأثیر بگذارند.
-
ابزارهای ارزیابی
ابزارهای استاندارد مختلفی میتوانند به ارزیابی NPD کمک کنند، از جمله پرسشنامه شخصیت خودشیفته و مصاحبه های بالینی ساختاریافته. با این حال، قضاوت بالینی همچنان برای تشخیص دقیق ضروری است.
مدل ابعادی ارائه شده در DSM-5 رویکرد جایگزینی را ارائه می دهد که می تواند پیچیدگی آسیب شناسی خودشیفتگی را موثرتر از تشخیص طبقه بندی شده و به تنهایی نشان دهد.
چرا تشخیص اختلال خودشیفته اینقدر دشوار است؟
دلیلش این است که افراد خودشیفته استاد پنهان کاری هستند. بسیاری از افراد مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفته از نظر حرفه ای بسیار موفق بوده و در ظاهر کاملا سالم به نظر می رسند. این اختلال روانی فقط در خلوت و پشت درهای بسته خود را نشان می دهد، جایی که نقاب ها کنار گذاشته می شوند.
علاوه بر این افراد مبتلا به ندرت متوجه اختلال شخصیت خود می شوند. برای آنها، دیگران هستند که بیش از حد حساس یا ناسپاس هستند. بنابراین، یک روان درمانگر باید با حساسیت زیادی برای کشف ویژگی های خودشیفتگی اساسی اقدام کند. از آنجاییکه شدت این اختلال نیز متغیر است، تشخیص بین یک شخصیت پیچیده و یک بیماری بالینی دشوار است.
روش های درمان اختلال خودشیفته
روش های درمانی به افراد مبتلا به NPD کمک می کند تا الگوهای رفتاری خود را تشخیص داده و تغییر دهند و همچنین یاد بگیرند که با افراد و دنیای اطراف خود ارتباط بهتری برقرار کنند. گاهی اوقات این درمان ها با داروها نیز ترکیب می شوند. روان درمانی فردی، سنگ بنای درمان اختلال شخصیت خودشیفته (NPD) است و رویکردهای متفاوتی برای جنبه های مختلف این اختلال ارائه می دهد.
-
درمان روان پویشی
درمان روان پویشی، الگوهای عاطفی و مکانیسم های دفاعی زیربنایی که رفتارهای خودشیفته را حفظ میکنند، بررسی میکند. این رویکرد به بیماران کمک خواهد کرد تا ارتباط بین تجربیات اولیه و مشکلات فعلی روابط خود را درک کنند.
-
درمان شناختی رفتاری (CBT)
CBT یک روش فوق العاده است که به شما در شناسایی و اصلاح افکار و رفتارهای ناسالم کمک می کند. CBT بر شناسایی و تغییر الگوهای فکری تحریف شده و رفتارهای ناسازگارانه تمرکز دارد.
-
درمان رفتاری دیالکتیکی (DBT)
DBT از ذهن آگاهی و سایر استراتژی ها برای کمک به شما در مدیریت احساسات قوی و تغییر نحوه واکنش شما به موقعیت های دشوار استفاده می کند. هدف این است که به شما در ایجاد همدلی و بهبود روابط کمک کند. این تکنیک به افراد مبتلا به NPD کمک می کند تا مهارت های عاطفی را توسعه دهند و روابط بین فردی را بهبود ببخشند.
-
گشتالت درمانی
این روش درمانی به شما کمک می کند تا بر مسئولیت شخصی و خودآگاهی تمرکز کنید. شما یاد خواهید گرفت که افکار منفی و نحوه تاثیر آنها بر سلامت روان خود را تشخیص دهید.
-
روانکاوی
در طول روانکاوی، شما و درمانگرتان دلایل پشت احساسات و رفتارهای خود را بررسی خواهید کرد. در ادامه راه های غلبه بر آنها را جهت یک زندگی نرمال یاد خواهید گرفت.
-
طرحواره درمانی
این تکنیک درمانی بر طرحواره ها، مضامین منفی یا الگوهایی که در دوران کودکی به دلیل نیازهای عاطفی برآورده ، ایجاد میشوند، تمرکز دارد. در این روش درمانگر به شما کمک می کند تا این طرحواره ها را شناسایی کرده و راه هایی برای معکوس کردن رفتارهای منفی و واکنشهای عاطفی ناشی از آنها پیدا کنید.
-
روان درمانی متمرکز بر انتقال (TFP-N)
روان درمانی متمرکز بر انتقال (TFP-N) بطور خاص برای اختلال شخصیت خودشیفته اقتباس شده است و بر رابطه درمانی به عنوان وسیله ای برای تغییر، تمرکز دارد. این رویکرد به پراکندگی هویت می پردازد و توانایی خوداندیشی را ارتقا می دهد.
علاوه بر ملاقات با یک متخصص سلامت روان در یک محیط فردی، میتوانید در درمان های زوجی، خانوادگی یا گروهی نیز شرکت کنید. این نوع درمان ها می توانند به شما در غلبه بر احساس شرم و وابستگی متقابل و بهبود روابطتان کمک کنند.
در واقع باید درمان اختلال شخصیت خودشیفته را یک ماراتن در نظر بگیرید، نه یک مسابقه سرعت. برای مدیریت این بیماری، به روان درمانی مداوم و سایر خدمات حمایتی نیاز خواهید داشت. متخصصان کلینیک روا به شما کمک می کنند مراقبت های مورد نیاز خود را در شرایط مختلف دریافت کنید.
دارودرمانی چه نقشی در درمان اختلال خودشیفته دارد؟
هیچ دارویی بطور خاص برای درمان خود NPD تایید نشده است. با اینحال، داروها ممکن است برای بیماری های همزمان مانند افسردگی، اضطراب یا بی ثباتی خلقی مفید باشند.
داروهای ضد افسردگی ممکن است برای افسردگی همراه با این اختلال تجویز شوند، در حالیکه تثبیت کننده های خلق می توانند به تنظیم اختلالات عاطفی ناشی از این بیماری کمک کنند. داروهای ضد روان پریشی گاهی اوقات برای موارد شدید NPD با ویژگی های روان پریشی استفاده می شوند. تمرکز همچنان بر روان درمانی به عنوان روش درمانی اصلی است و داروها در صورت لزوم به عنوان پشتیبانی کمکی عمل می کنند.
اهداف درمانی اختلال خودشیفته چیست؟
اهداف اصلی درمان NPD شامل توسعه خودآگاهی واقع بینانه، بهبود همدلی و مهارت های بین فردی و یادگیری راههای سالم تر برای تنظیم عزت نفس است.
درمان ها معمولا نیاز به سال ها کار مداوم دارد، زیرا اختلالات شخصیتی شامل الگوهای عمیقا ریشه دار تفکر و رفتار هستند. پیشرفت اغلب کند است و ممکن است شامل شکست هایی باشد، به ویژه هنگامی که احساسات خود فرد به چالش کشیده می شود. تداوم درمان بسیار مهم اما چالش برانگیز است، زیرا افراد مبتلا به NPD ممکن است در برابر بازخورد مقاومت کنند.
ریسک فاکتورهای خودشیفتگی کدامند؟
محققان درک خوبی از علل خودشیفتگی یا NPD ندارند اما ممکن است به ژنتیک و داشتن سابقه شخصی یا خانوادگی NPD یا سایر اختلالات شخصیتی مربوط باشد. همچنین می تواند به تجربیات خاص دوران کودکی مربوط باشد، مانند:
- مورد انتقاد شدید یا تحسین بیش از حد والدین یا سایر مراقبان
- تجربه طرد شدن
- بزرگ شدن در فرهنگی که به فردگرایی و عزت نفس ارزش میدهد
- مشاهده رفتارهای دیگران با خود شیفتگی
- تروما یا سوء استفاده
پیش آگاهی و چشمانداز بلندمدت اختلال خودشیفته
پیشآگهی اختلال شخصیت خودشیفته بسته به عوامل مختلفی از جمله شدت علائم، وجود بیماری های همراه و انگیزه فرد برای تغییر دارد.
عوامل موثر بر پیش آگهی
تشخیص و درمان زودهنگام بطورکلی منجر به نتایج بهتری می شود، اگرچه بسیاری از افراد مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفته تا زمانی که بحران های قابل توجه زندگی یا شکست در روابط را تجربه نکنند، به دنبال درمان نمیروند.
مشارکت درمانی برای موفقیت بسیار مهم است، اما بیماری شخصیت خودشیفته با میزان بالای ترک درمان همراه است که در برخی مطالعات از ۶۳٪ تا ۶۴٪ متغیر است. عواملی مانند سبک دلبستگی تحقیرآمیز، کمال گرایی و شرم می توانند نتایج بدتری را پیش بینی کنند.
حمایت اجتماعی و روابط پایدار می توانند بهبودی را تسهیل کنند، اگرچه این موارد اغلب به دلیل مشکلات بین فردی مرتبط با اختلال شخصیت خودشیفته محدود هستند.
-
پتانسیل بهبودی
در حالیکه اختلال شخصیت خودشیفته یک بیماری مزمن در نظر گرفته می شود، اما با درمان مناسب و تلاش مداوم، بهبودی معنادار امکان پذیر است. برخی از افراد می توانند خودآگاهی بیشتر، همدلی بهبود یافته و روابط رضایت بخش تری را ایجاد کنند.
فرآیند تغییر معمولا شامل ایجاد یک حس واقع بینانه تر و پایدارتر از خود است که نیازی به تایید مداوم خارجی ندارد. دستیابی به این تغییر اساسی می تواند سالها طول بکشد، اما منجر به بهبودهای قابل توجهی در رضایت از زندگی و روابط خواهد شد.
-
مدیریت مداوم
مدیریت بلندمدت اغلب شامل درمان مداوم، حفظ استراتژی های مقابله و کار مداوم بر روی مهارت های ارتباطی است. لازم است که برخی افراد در مواقع استرس یا گذارهای زندگی از جلسات تقویت کننده دورهای بهره مند شوند.
اهمیت پیشگیری و مداخله زودهنگام در اختلال خودشیفته چیست؟
در حالیکه هیچ راه اثبات شده ای برای پیشگیری از NPD وجود ندارد، درک عوامل خطر می تواند به استراتژی های مداخله زودهنگام کمک کند.
-
فرزند پروری صحیح
فرزند پروری به صورت متعادل که ضمن تعیین انتظارات واقع بینانه، ستایش مناسبی را برای دستاوردهای واقعی فراهم می کند، به جلوگیری از ایجاد ویژگی های خودشیفتگی در آینده کمک خواهد کرد.
مداخله زودهنگام برای آسیب های دوران کودکی، غفلت یا سوء استفاده بطور بالقوه خطر ابتلا به اختلالات شخصیتی را در مراحل بعدی زندگی کاهش می دهد. خانواده درمانی ممکن است برای خانوادههایی که الگوهایی را نشان می دهند که می تواند در رشد خودشیفتگی در کودکان نقش داشته باشد، مفید باشد.
-
رویکردهای آموزشی و اجتماعی
برنامه های یادگیری اجتماعی-عاطفی در مدارس می تواند به کودکان در ایجاد همدلی، تنظیم عاطفی و مهارت های ارتباطی سالم کمک کند. آگاهی از سلامت روان میتواند به شناسایی علائم اولیه توسعه اختلال شخصیت کمک کند و مداخله زودهنگام را تسهیل کند.
مقایسه اختلال شخصیت خودشیفته با سایر اختلالات شخصیتی
در جدول زیر میتوانید شباهت ها و تفاوت های اختلال خودشیفتگی را با سایر اختلالات مشاهده کنید:
| اختلال | شباهت با خودشیفته | تفاوت با خودشیفته |
|---|---|---|
| اختلال شخصیت ضد اجتماعی (ASPD) | هر دو دارای همدلی پایین نسبت به دیگران هستند. | افراد مبتلا به خودشیفتگی بیشتر خود خواه و لاف زن هستند. در حالی که افراد مبتلا به شخصیت ضد اجتماعی معمولا تکانشی تر و پرخاشگر ترند. |
| اختلال شخصیت مرزی (BPD) | هر دو نسبت به انتقاد یا طرد شدن بسیار حساس هستند. | افراد مبتلا به شخصیت مرزی بیشتر با ترس از رها شدن و رفتار های خود تخریبی هدایت میشوند. در حالی که در خودشیفتگی نیاز به تحسین و خود بزرگ بینی محور اصلی است. |
| اختلال شخصیت نمایشی (HPD) | هر دو تمایل مشترکی به جلب توجه دارند. | افراد مبتلا به خودشیفتگی برای کسب تحسین لاف میزنند و همدلی کمتری دارند. اما در شخصیت نمایشی توجه طلبی بیشتر از طریق رفتارهای نمایشی یا اغواگرانه است. |
سوالات متداول
سوالات پرتکرار کاربران در مورد شخصیت خودشیفته عبارتند از:
1. تفاوت بین خودشیفتگی طبیعی و خودشیفتگی پاتولوژیک چیست؟
خودشیفتگی طبیعی نشان دهنده اعتماد به نفس است، در حالیکه خودشیفتگی پاتولوژیک بر روابط و کار تاثیر می گذارد و با حس همدلی ضعیف و احساس خود ارزشمندی اغراق آمیز آشکار میشود.
2. آیا اختلال شخصیت خودشیفته قابل درمان است؟
بله، روان درمانی، رفتاردرمانی و مشاوره تخصصی به فرد خودشیفته کمک می کنند تا رفتار خود را اصلاح کند و روابط خود را با دیگران بهبود ببخشد.
3. چطور می توانید مطمئن شوید که با یک فرد خودشیفته در رابطه هستید؟
در ارتباط با یک شخص خودشیفته پس از مدتی متوجه احساس مداوم ناامیدی، بی توجهی او به احساسات شما، تمرکز او بر منافع خودش و تلاش های مداوم او برای کنترل یا تحمیل نظراتش خواهید شد.
4. نقاط ضعف یک شخصیت خودشیفته چیست؟
عزت نفس درونی پایین، حساسیت به انتقاد، نیاز مداوم به تحسین و وابستگی به دیگران برای تایید ارزش خود
5. ویژگی های یک مرد خودشیفته با همسرش چیست؟
او تمایل به کنترل کردن دارد، همسرش را بی ارزش میداند، فاقد همدلی است، نیازهای خودش را در اولویت قرار می دهد و همیشه به دنبال ستایش و توجه است.
6. آیا خودشیفتگی همان اعتماد به نفس است؟
خیر، اعتماد به نفس ریشه در عزت نفس سالم دارد، در حالیکه خودشیفتگی به اعتبار بیرونی متکی است. افراد با اعتماد به نفس برای احساس خوب نیازی به کوچک کردن دیگران ندارند. خودشیفته ها اغلب این کار را میکنند.
7. آیا یک فرد خودشیفته می تواند تغییر کند؟
تغییر ممکن است اما چالش برانگیز است. این اختلال معمولا نیاز به درمان طولانی مدت و تمایل به پذیرش رفتارهای مضر دارد که برای خودشیفته ها بسیار دشوار است.
