اثرات روانی جنگ بر روان بزرگسالان و راه های درمان آن

اثرات روانی جنگ اگرچه خیلی مورد توجه قرار نمی گیرد اما شامل  مجموعه ای از اختلالات روانی از استرس و اضطراب گرفته تا عدم توانایی در تصمیم گیری است که جنبه های مختلف زندگی را تحت تاثیر قرار می دهد. برای درمان این اختلالات روش های مختلفی توصیه می شود اثرات روانی خفیف و متوسط جنگ را می توان با درمان های خانگی از بین برد اما برای اثرات روانی شدید جنگ حتما باید از روش های پیشرفته تر کمک بگیرید. 

به گفته سازمان بهداشت جهانی که در این مقاله ذکر شده است:

The World Health Organization (WHO) has stated that in situations of armed conflict, “Around 10 percent of the people who experience traumatic events will have serious mental health problems, and another 10 percent will develop behavior that will hinder their ability to function effectively.” 

سازمان بهداشت جهانی (WHO) اعلام کرده است که در شرایط جنگی حدود 10 درصد از افرادی که رویدادهای آسیب ‌زا را تجربه می‌ کنند درگیر مشکلات سلامت روان شده و 10 درصد دیگر رفتارهایی را بروز می‌ دهند که عملکرد آنها را تحت تاثیر قرار خواهد داد. 

اثرات روانی جنگ چه علائمی در بزرگسالان دارد؟

اثرات روانی جنگ بر اساس شدت قرار گیری در معرض جنگ، در افراد به اشکال متفاوتی بروز می کند. حتی با پیگیری مداوم اخبار بدون اینکه در معرض حملات باشیم، روح و روان ما به راحتی آسیب خواهد دید. مهمترین اثرات روانی جنگ به شرح زیر است:

• اختلالات خواب 
• اضطراب عمومی
• کاهش تمرکز
• کابوس های شبانه 
• حملات پانیک
• تپش قلب
• تهوع و سرگیجه
• احساس بی قراری
• بی حوصلگی
• فراموشی
• افکار مزاحم
• نگرانی از آینده

همچنین بخوانید:

درمان اختلالات خواب با لورتا نوروفیدبک

دلایل اصلی بروز اختلالات روانی در دوره جنگ چیست؟

گسترش اختلالات روانی و تهدید سلامت روان در دوران جنگ دلایل مختلفی دارد که مهمترین آنها به شرح زیر است:

• کاهش دسترسی به ملزومات زندگی مانند آب و غذا
• اجبار به ترک خانه یا شهر و آوارگی
• آینده مبهم به دلیل شرایط بی ثباتی
• مواجهه با صحنه های خشونت بار 
• ترس از زخمی شدن یا مرگ
• عدم احساس امنیت

مهمترین اثرات روانی رایج جنگ بزرگسالان

در شرایط جنگی همه افراد دچار ترس و استرس می شوند. احتمال آسیب دیدن و کشته شدن، تخریب منزل و اتفاقات غیر مترقبه دیگر مواردی است که افراد را نگران کرده و بر سلامت روان آنها تاثیر می گذارد. مهمترین اثرات جنگ بر سلامت روان بزرگسالان در ادامه شرح داده شده است.

• کاهش سطح سلامت عمومی

در دوران جنگ افراد با مشکلاتی مانند اختلال خواب و خستگی های روحی روانی مواجه می شوند که سیستم ایمنی را تضعیف می کند. در نتیجه در شرایط جنگی احتمال ابتلا به بیماری های مختلف افزایش می یابد.

• افزایش شیوع اختلالات روانی

در دوره جنگ روح و روان افراد به شدت تحت تاثیر قرار می گیرد و اختلالات روانشناختی مانند افسردگی، اضطراب، استرس و غیره به شدت افزایش می یابد که باعث کاهش کیفیت سطح زندگی افراد می شود. 

• اضطراب اجتماعی بیشتر

اضطراب اجتماعی ناشی از جنگ باعث می شود افراد در فعالیت های اجتماعی کمتر شرکت کنند و تمایلی به روابط جدید با افراد نداشته باشند که باعث انزوا و تنهایی خواهد شد.

همچنین بخوانید:

درمان اضطراب بدون دارو

• افزایش خطر اعتیاد

برای کاهش استرس و اضطراب ناشی از جنگ بسیاری از افراد به سراغ الکل و مواد مخدر می روند. اعتیاد سلامت جسمی و روحی افراد را در بلندمدت به خطر می اندازد.

همچنین بخوانید:

مرکز ترک اعتیاد در تهران

• تغییرات رفتاری

تحت تاثیر استرس و اضطراب ناشی از جنگ رفتار بسیاری از افراد تغییر می کند. این تغییرات به شکل انزوا یا رفتارهای خشونت آمیز خود را نشان خواهد داد که می تواند بر روابط اجتماعی و خانوادگی تاثیر منفی داشته باشد. 

• افت عملکرد شغلی و تحصیلی

در شرایط جنگی ترس و اضطراب باعث کاهش تمرکز شده که در نتیجه آن باعث افت عملکرد شغلی و تحصیلی می شود. از دست دادن علاقه و حاضر نشدن در محل تحصیل و کار نیز به این مسئله دامن خواهد زد. 

راهکارهای موثر برای درمان اثرات روانی جنگ بر بزرگسالان

در حالت کلی، روش های مختلفی برای درمان مشکلات روانی ناشی از جنگ وجود دارد که در حالت کلی به 3 بخش تقسیم میشوند:

• روش های روان پزشکی و روان درمانی
• روش های جدید و تکنولوژیک
• روش های مبتنی بر سبک زندگی

در ادامه هریک را بیشتر بررسی خواهیم کرد.

1. روش های روانپزشکی و روان درمانی

روش های روانشناختی یک درمان رایج برای درمان اثرات روانی جنگ هستند و همه افراد می توانند با مراجعه به مراکز درمانی معتبر از جمله کلینیک روا از آنها بهره مند شوند. از مهمترین این روش ها را در ادامه بررسی خواهیم کرد:

• دارو درمانی

برای کاهش اثرات روانی جنگ بر اساس شدت از داروهای ضد اضطراب، خواب آور و داروهای ضد افسردگی استفاده می شود. هدف از دارو درمانی آرام سازی فرد و کاهش علائم فیزیکی استرس و اضطراب است.

• روان ‌درمانی

برای کاهش اثرات روانی جنگ یکی از روش های موثر روان درمانی است که باید توسط افراد متخصص و مجرب انجام شود. در مرکز تخصصی روا می توانید از روانشناسان و روانپزشکان این مرکز در جهت بهبودی کمک بگیرید.

همچنین بخوانید:

روان درمانی فردی چیست؟

• درمان مواجهه ‌ای

در این روش با کمک یک روان درمانگر فرد به صورت تدریجی با تجربیات دردناک خود از جنگ مواجه می شود تا حساسیت نسبت به آن کم کم کاهش یابد. 

• گروه درمانی

در این روش افراد در جلسات گروهی با افرادی که تجربه مشابهی دارند، شرکت می کنند. در این گروه ها با حس همدلی و درک مقابل افراد به یکدیگر در جهت بهبودی کمک می کنند. 

2. روش های پیشرفته درمان اثرات جنگ در بزرگسالان

روش های پیشرفته درمان اثرات جنگ در بزرگسالان مبتنی بر کاربرد دستگاه های نوروساینس پیشرفته توسط روانشناسان و روانپزشکان است و به عنوان درمان قطعی مشکلات و اختلالات روانی در نظر گرفته می شود. 

• روش آر تی ام اس (rTMS)

آر تی ام اس یک روش غیرتهاجمی است که با انتشار میدان مغناطیسی متناوب، نواحی خاصی از مغز را تحریک و اختلالات روانی را درمان می کند. rTMS فعالیت عصبی مغز را تغییر داده و مجددا تنظیم می کند تا مشکلات اضطرابی پس از جنگ را بهبود ببخشد. 

همچنین بخوانید:

بهترین مرکز آر تی ام اس (rTMS) در تهران

آر تی ام اس چیست و چه کاربردی دارد؟

• روش تی دی سی اس (rDCS)

به مانند rTMS، این روش نیز از جمله روش های غیر تهاجی است که در آن از امواج الکتریکی کم خطر برای تحت تاثیر قرار دادن بخشی از مغز استفاده میشود.

همچنین بخوانید:

بهترین مرکز tDCS در تهران

تی دی سی اس (tDCS) چیست و چه کاربردی دارد؟

• بیوفیدبک

بیوفیدبک یک روش درمانی بسیار مفید برای درمان اختلالات روانی است که در آن افراد می توانند عملکردهای غیر ارادی بدن خود مثل ضربان قلب، تنفس و دمای بدن را کمک کنند. بیوفیدبک شناخت افراد را از فعالیت های ذهنی و جسمی خود بهبود بخشیده و به کنترل اختلالات روانی کمک می کند. 

• روش سی بی تی (CBT)

روان درمان شناختی (CBT) نوعی روش روان درمانی است که الگوهای فکری و رفتاری افراد را اصلاح می کند. با این روش افکار منفی با افکار مثبت جایگزین شده و بدین ترتیب فوبیاها و اختلالات روانی مثل اضطراب و استرس ناشی از جنگ بهبود می یابد. 

3. روش های مبتنی بر سبک زندگی برای کاهش اثرات روانی جنگ

حفظ سلامت روان در دوران جنگ بسیار مهم است و از مشکلات جسمی و چالش های بیشتر بسیاری جلوگیری خواهد کرد. در این رابطه راهکارهای زیر کمک کننده هستند:

• خواب و استراحت کافی

استراحت و خواب کافی در شرایط استرس زای جنگی شاید کار ساده ای نباشد اما به حفظ سلامت شما کمک می کند. برای این منظور بهتر است از پیگیری بیش از حد اخبار خودداری کرده و با برنامه های سرگرم کننده مانند فیلم و موسیقی به رختخواب بروید.

• تغذیه سالم

در دوران جنگ یک رژیم غذایی سالم و متعادل داشته باشید تا سطح انرژی و سلامت عمومی شما را حفظ کند. مصرف منظم وعده‌های غذایی حاوی میوه‌ها، سبزیجات و پروتئین به عملکرد بهتر مغز و مدیریت هیجان کمک می کند. در عین حال تا می توانید از مصرف غذاهای ناسالم و تنقلات دوری کنید. 

• فعالیت های آموزشی و هنری

یکی از راه های کاهش استرس و اثرات روانی جنگ، یادگیری هنر و فعالیت های مورد علاقه است. نقاشی، یادگیری موسیقی، خواندن کتاب و نوشتن خاطرات همگی می توانند استرس و اضطراب را از شما دور کنند. 

• مدیریت و کنترل استرس

از تکنیک های رایج مدیریت استرس مثل یوگا، تنفس عمیق، پیاده روی، دوش آب گرم در دوران جنگ استفاده کنید، تا ضمن کاهش اضطراب و استرس به سلامت روان شما کمک کند. 

• افزایش ارتباطات

ارتباط با دوستان و خانواده در دوره جنگ بهترین راه برای همدلی و تسلی استرس و اضطراب است. ارتباط اجتماعی و تماس های فیزیکی کمک می کند ناراحتی ها ناشی از جنگ را راحت تر تحمل کنید. 

• خود مراقبتی

در شرایط جنگ برای حفظ سلامت روان نیازمند افزایش خود مراقبتی هستید. توجه به تغذیه، خواب و فعالیت های مورد علاقه درست مثل شرایط قبل از جنگ به حفظ سلامت جسم و روان شما کمک خواهد کرد. 

• کمک و همدلی با دیگران

 همدلی و مهربانی با سایر افرادی که با شما در یک شرایط مشابه هستند باعث افزایش تاب آوری در دوره چالش برانگیز جنگ خواهد شد. همچنین می توانید به حمایت از افرادی بپردازید که در جنگ دچار آسیب شده اند. 

• پرهیز از بحث و تنش

بهتر است ذهن خود را درگیر بحث های سیاسی و پیش بینی جنگ با دیگران نکنید زیرا به سلامت روان شما آسیب می رساند، در مقابل بیشتر روی همدلی و ارتباط سالم با دیگران متمرکز شوید. 

• مراقبت از افراد سالمند و کودکان

مراقبت از افراد سالمند و کودکان در دوره جنگ بسیار مهم است زیرا آنها بیشتر از دیگران در معرض اثرات روانی جنگ قرار می گیرند. دادن حس امنیت و همدلی به کودکان و سالمندان به بهبود وضعیت روانی خودتان نیز کمک می کند.

• فراهم کردن اقلام ضروری

در شرایط جنگی کمبود مواد غذایی و اقلام ضروری در منزل می تواند استرس مضاعفی به شما وارد کند. بنابراین به اندازه کافی خوراکی و داروهای مورد نیاز خود را تهیه کنید تا خیالتان از این بابت راحت شود. 

• دسترسی به اطلاعات موثق

اگرچه پیگیری بیش از حد اخبار به سلامت روان شما آسیب وارد می کند اما دسترسی به اطلاعات موثق نیز در دوران جنگ بسیار مهم است زیرا به شما کمک می کند بهتر از خودتان و اطرفیانتان مراقبت کنید.

• تعدیل انتظارات

طبیعی است که در دوران جنگ تمرکز یا عملکرد شما مثل گذشته نباشد بنابراین از سرزنش کردن خودداری کرده و کمتر خودتان را قضاوت کنید. 

• محدود کردن اخبار و شبکه های اجتماعی

برای حفظ سلامت خود در دوران جنگ محدود کردن اخبار و شبکه های اجتماعی بسیار مهم است زیرا شما را کمتر در معرض حوادث جنگ و روایت های غیر موثق قرار می دهد. همچنین استرس و اضطراب شما را نیز کاهش می دهد. 

• حفظ امید به زندگی

بدون فکر کردن به بدترین سناریوها که باعث فرسایش ذهن و روان می شود، به زندگی خود ادامه دهید و اضطراب سناریوهای وحشتناک را از خود دور نمایید.

• اولویت قرار دادن خود

خودتان را در شرایط استرس زای جنگ در اولویت قرار دهید. ترس و اضطراب خود را پذیرفته و فعالیت هایی در جهت کاهش آنها انجام دهید. 

• شکرگزاری کنید

با شکرگزاری از سلامتی و شرایط زندگی خود، تعادل را به ذهن و جسم خود برگردانید. حس قدردانی در شرایط اضطراب و استرس جنگ، به بهبود روحیه شما نیز کمک خواهد کرد. 

سوالات متداول

پرتکرارترین سوالات کاربران در این رابطه عبارتند از:

1. چگونه در زمان جنگ از سلامت روان خود مراقبت کنیم؟

در زمان جنگ به دلیل افزایش استرس و اضطراب از اخبار منفی دوری کنید، به اندازه کافی استراحت کرده و زمان بیشتری را با دوستان و اعضای خانواده خود سپری کنید. 

2. رایج ترین اختلال روانی ناشی از جنگ چیست؟

اختلالات خواب، افسردگی، اضطراب و اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) شایع ترین اختلالات روانی هستند که پس از جنگ افراد را آزار می دهند. 

3. شدیدترین اثر روانی جنگ در بزرگسالان چیست؟

شدیدترین اثر روانی جنگ اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) است که 20 تا 30 درصد افراد را شامل می شود که با علائمی مانند کابوس های شبانه، مشکل در تمرکز، تحریک پذیری و اختلالات خواب همراه است.

4. آیا اثرات روانی جنگ در بزرگسالان قابل درمان است؟

بله، روش ‌های مختلفی برای درمان اختلالات روانی ناشی از جنگ بر اساس شدت وجود دارد که شامل CBT، دارو درمانی، بیوفیدبک و غیره است.

5. چگونه بفهمیم برای درمان اثرات روانی جنگ نیاز به روان درمانی داریم؟

اگر در انجام وظایف روزانه خود دچار مشکل هستید یا بطور مداوم از اضطراب، افسردگی و احساس ناامیدی رنج می برید باید از خدمات درمانی تخصصی برای بهبودی کمک بگیرید.

6. آیا می توان از خدمات مشاوره آنلاین و تلفنی برای درمان اثرات روانی جنگ استفاده کرد؟

اگر مراجعه حضوری برای شما امکان پذیر نیست، می توانید از خدمات مشاوره آنلاین (تصویری) و مشاوره تلفنی با یک متخصص سلامت روان برای حفظ و بهبود سلامتی خود استفاده کنید.