جستجو
رزرو نوبت آیکون رزرو
02126421249
مشاوره و پشتیبانی

همه چیز درباره اسکیزوفرنی: علائم، علت‌ ها و درمان آن

آخرین بروزرسانی:09 شهریور 1405
آیا میدانید اختلال اسکیزوفرنی (شیزوفرنی) دقیقا چیست؟ نشانه های اسکیزوفرنی کدام اند؟ کدام روش های درمانی، برای اسکیزوفرنیا مناسب ترند؟ در این مقاله از کلینیک اعصاب و روان روا با ما همراه باشید تا به بررسی دقیق این اختلال بپردازیم.
اختلال اسکیزوفرنی چیست؟

تایید شده توسط پزشکان کلینیک روا

این مطلب صرفا با هدف افزایش آگاهی تهیه شده است. برای دریافت مشاوره و شروع درمان، پیش از هر اقدامی با پزشکان کلینیک روا مشورت کنید.

فهرست عناوین

نکات کلیدی

  • اسکیزوفرنی تقریبا 23 میلیون نفر یا 1 نفر از هر 345 نفر را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار میدهد. این میزان در بزرگسالان 1 نفر از هر 233 نفر است.
  • این بیماری به اندازه سایر اختلالات روانی شایع نیست. شروع آن اغلب در اواخر نوجوانی و دهه 20 زندگی است.
  • شروع اسکیزوفرنی در مردان زودتر از زنان است.
  • اسکیزوفرنی اغلب با پریشانی و اختلال قابل توجه در زمینه‌ های شخصی، خانوادگی، اجتماعی، تحصیلی، شغلی و سایر زمینه‌ های مهم زندگی همراه است.
  • براساس آمارها، افراد مبتلا به اسکیزوفرنی نه سال زودتر از عموم مردم میمیرند که اغلب به دلیل بیماری‌های جسمی مانند بیماری‌های قلبی-عروقی، سوخت و سازی و بیماری های عفونی است.
  • انگ اجتماعی علیه افراد مبتلا به اسکیزوفرنی زیاد است به گونه ای که بر روابط آنها با دیگران، از جمله خانواده و دوستان، تاثیر می‌گذارد.

برای درمان اسکیزوفرنی از کجا شروع کنم؟

تیم روانپزشکی و روانشناسی ما با ارزیابی دقیق و برنامه درمانی فردی، کنار شماست.

کلینیک روانشناسی و روانپزشکی روا

اسکیزوفرنی چیست؟

اختلال اسکیزوفرنی یا شیزوفرنی (schizophrenia disorder) از جمله انواع اختلالات روانپریشی است که فرد در آن تجربه توهم، هذیان، گفتار و رفتار آشفته و علائمی مانند افسردگی را دارد. افراد مبتلا به اختلال اسکیزوفرنی به دلیل ماهیت آزار دهنده و شدید این اختلال، معمولا در عذاب و رنج هستند.

دیدن و شنیدن تصاویر و صداهایی که وجود ندارند، وجود عقاید و باورهایی که غیرمنطقی و آزاردهنده هستند و بروز رفتارها و گفتارهای نامتناسب با موقعیت های اجتماعی باعث مختل کردن زندگی آنها و اظرافیانشان می شود.

افراد مبتلا به سطوح شدیدتر اسکیزوفرنی نیاز به مراقبت های مداوم از طرف اطرافیان هستند. در مواقعی که علائم عملکرد طبیعی را در فرد کامل مختل می کنند، شاید نیاز به بستری باشد.

علائم و نشانه های اسکیزوفرنی

علائم شیزوفرنی را در دو دسته کلی طبقه بندی می کنند:

  • علائم مثبت. شامل توهم، هذیان، گفتار و تفکر آشفته، رفتار آشفته، حرکات نامتناسب
  • علائم منفی. شامل ابعاد هیجانی همراه با اسکیزوفرنی از جمله مواردی مانند افسردگی، استرس، اضطراب، پرخاشگری و خشم و غیره است. 

در ادامه هریک از این موارد را بیشتر توضیح خواهیم داد.

علائم اسکیزوفرنی

1. علائم مثبت اسکیزوفرنیا

علائم توضیح
هذیان فرد باورهای ثابتی دارد که چیزی درست است، علی‌ رغم شواهد خلاف آن
توهم فرد ممکن است چیزهایی را بشنود، بو کند، ببیند، لمس کند یا حس کند که وجود ندارند.
تجربه کنترل یا انفعال این تجربه که احساسات، تکانه‌ها، اعمال یا افکار فرد توسط خودش ایجاد نمی‌شوند، توسط دیگران در ذهن او قرار می‌گیرند یا از ذهن او خارج می‌شوند، یا اینکه افکار او به دیگران منتقل می‌شوند.
تفکر آشفته اغلب به صورت گفتار نامربوط یا آشفته مشاهده می‌شود.
رفتار آشفته فرد کارهایی انجام می‌دهد که عجیب یا بی‌هدف به نظر می‌رسند، یا فرد پاسخ‌های عاطفی غیرقابل پیش‌بینی یا نامناسبی دارد که در توانایی او در سازماندهی رفتارش اختلال ایجاد می‌کند.
علائم منفی گفتار بسیار محدود، تجربه و ابراز محدود احساسات، ناتوانی در تجربه علاقه یا لذت، و کناره‌گیری اجتماعی؛ و/یا
مشکلات حرکتی آشفتگی شدید یا کند شدن حرکات، حفظ حالت‌های غیرمعمول.
  • هذیان

هذیان زمانی مشاهده می شود که فرد به چیزهایی باور دارد که واقعی و درست نیستند. برای نمونه، فرد باور دارد که افرادی برای دستگیریش دنبال او هستند. یا مثلا او با افراد رده بالای مملکت و دنیا در ارتباط است. گاهی فرد بر این باور است که اتفاقات دنیا را او دارد مدیریت می کند و کسی از او خبر ندارد. گاهی فرد باور دارد که فرد خاصی به شدت عاشق او است.

هذیان ها دو شکل کلی پیدا می کنند: واقعی و غیرواقعی. تشخیص هذیان های واقعی به دلیل ماهیت احتمال درست بودن آن، کمی دشوار است. از همین رو است که نیاز به گزارش اطرافیان نیز هست.

  • توهم

هر نوع صدا، تصویر، حس لامسه، چشایی یا بویایی است که در محیط وجود ندارد و فرد آن را حس می کند. توهم های دیداری و شنیداری شایع ترین توهم های گزارش شده در افراد اسکیزوفرنی هستند.

با این حال، میتوان انواع دیگری از توهم را در آنها دید. مثلا امکان دارد که فرد ادعا کند که حشراتی زیر پوستش هستند و راه می روند. یا گزارش مزه و بوهای تعفن آور بدهد.

  • گفتار و تفکر آشفته

گفتار آشفته باعث تفکر آشفته هم می شود. صحبت کردن با دیگران به صورت طبیعی برای افراد شیزوفرنی دشوار است. پاسخ های آنها متناسب با سوال نیست و از طرف دیگر سوال های بی معنا و نامتناسب میپرسند. آنها گاهی سالاد کلمات دارند؛ بدین معنا که کلمات بی ربطی را فقط بیان می کنند و ارتباطی به هم ندارند.

  • رفتار آشفته

وجود رفتارهای آشفته ای که نشان از درک فرد از موقعیت هستند. این رفتارها تناسبی با محیط ندارند و فرد به گونه ای سرگردان به نظر می رسد. راه رفتن های بی پروا در خیابان، داد و بیداد و صحبت با خود و غیره نمونه هایی از مجموعه ای از رفتارهای علائم مثبت هستند.

  • حرکات آشفته یا رفتارهای حرکتی غیرمعمول

این دسته علائم در چند شکل خود را نشان می دهد. گاهی ممکن است فرد رفتارهای احمقانه و بچه گانه انجام دهد. گاهی رفتار فرد متمرکز بر هدف خاصی نیست. فرد از دستورالعمل ها درست پیروی نمی کند. گاهی حتی چندان حرکت ندارند و پاسخی به موقعیت ها نمیدهند.

2. علائم منفی اسکیزوفرنی

افراد مبتلا به اسکیزوفرنی عملکردی همسان با عملکرد قبل از شروع اختلالشان ندارند. برای نمونه، احتمال دارد دیگر حمام نروند، ارتباط چشمی نگیرند یا مثلا نتوانند عواطف و احساساتشان را چندان بروز دهند. تن صدای یک دستی داشته باشند. از چیزی لذت نبرند. علاقه شان را به مسائل و فعالیت های فردی و جمعی از دست دهند و کم کم به انزوا کشیده شوند.

علائم اسکیزوفرنی در نوجوانی

علائم اسکیزوفرنی در نوجوانی شبیه علائم آن در بزرگسالی هستند با این تفاوت که تشخیص علائم اصلی آن در کودکی و نوجوانی دشوارتر است. برخی از علائمی که باید توجه به آنها را در نوجوانان بیشتر کرد، از این قرار است:

  • منزوی شدن از دوستان و خانواده
  • عملکرد نامناسب تحصیلی
  • مشکلات خواب
  • احساس بی قراری، ناپایداری روانی و افسردگی
  • عدم انگیزه

این علائم در سایر اختلالات نیز وجود دارد اما شرط اسکیزوفرن بودن آنها همبسته و همبود با علائم مثبت اسکیزوفرنی در نوجوان است.

نکته:

با وجود مصرف مواد مخدر در نوجوانان امروزی، باید توجه داشت که در صورت مشاهده علائم مثبتی مانند توهم یا هذیان، حتما سوء مصرف مواد چک شود.

اسکیزوفرنی در مردان و زنان در چه سنی شروع میشود؟

اختلال اسکیزوفرنی معمولا در اواخر سن نوجوانی تا اوایل 30 سالگی تشخیص داده می شود. علائم اسکیزوفرنی در مردان معمولا اواخر نوجوانی شروع تا اوایل 20 سالگی شروع می شود. این در حالی است که علائم اسکیزوفرنی در زنان از اواخر 20 سالگی تا اوایل 30 سالگی خود را نشان می دهد. گاهی علائم خود را در سال های دیرتری نشان می دهند. هر چند تشخیص اسکیزوفرنی در دوران کودکی منحل نیست اما احتمال وجود آن نادر است.

نحوه تشخیص شیزوفرنی یا اسکیزوفرنیا

تشخیص این اختلال با چندین روش انجام میشود که در ادامه به بررسی آن ها میپردازیم.

  • مصاحبه تشخیصی

تشخیص اسکیزوفرنی توسط روانپزشک یا روانشناس آموزش دیده صورت می گیرد. مصاحبه گر در مصاحبه بالینی که حدود 30 تا 60 دقیقه طول می کشد، علائم و نشانه های اسکیزوفرنی را در فرد بررسی می کند.

معمولا از تجارب فردی همراه با مراجع نیز استفاده می شود. از سوی دیگر، شاید نیاز به انجام آزمایش های یا آزمون های مکمل روانشناختی باشد.

اگر

  • آزمایش های مکمل اسکیزوفرنی

براساس متون علمی، تاکنون آزمایش دقیقی وجود ندارد که نشان دهنده اسکیزوفرنی در خون یا سایر ویژگی های زیستی فرد باشد. با این حال، این امکان وجود دارد که پزشک معالج بخواهد با دو هدف آزمایش تجویز کند:

  • تشخیص سایر بیماری های زمینه ای و موجود در فرد مبتلا به اسکیزوفرنی (مثلا دیابت، چربی خون، کم خونی  و غیره)
  • بررسی تاثیرات احتمالی داروهای مورد استفاده برای اسکیزوفرنی در فرد

در هر صورت از این موارد، نیاز به اقدامات درمانی مکمل هست.

همین حالا برای درمان شیزوفرنی اقدام کنید

بهترین روانشناسان و روانپزشکان آماده ارائه خدمات مشاوره به شما هستند.

کلینیک اعصاب و روان روا

  • آزمون های مکمل روانشناختی

آزمون های مکمل روانشناسی به گونه ای هستند که هم حیطه علائم مثبت و هم علائم منفی را پوشش میدهند. پرسشنامه های قلم کاغذی اسکیزوفرنی نمونه ای از ابزارهای مرسوم روانشناختی هستند.

از سوی دیگر، گاهی میتوان از ابزارهای کامپیوتری استفاده کرد. این ابزارهای برای سنجش عملکردهای شناختی استفاده می شوند. سامانه های ذهنی توجه، ادراک، حافظه، حل مسئله، بازداری رفتاری، تصمیم گیری، انعطاف پذیری ذهنی، قضاوت و تشخیص نمونه هایی از توانایی هایی هستند که توسط ابزارهای شناختی بررسی می شوند.

سوال:

آیا نقشه مغزی (qEEG) ابزاری تشخیصی برای اسکیزوفرنی است؟

پاسخ:

خیر. نقشه مغزی یا qEEG ابزاری کمک تشخیصی (نه تشخیصی) برای اسکیزوفرنی است. بدین معنا که متخصص آموزش دیده می تواند برای اطمینان از علائم و بررسی برخی دیگر از علائم تجویز نقشه مغزی کند.

برخی از عواملی که احتمال ابتلا به اسکیزوفرنی را بالا می برند

اگرچه علت اسکیزوفرنی مشخص نیست، اما به نظر می‌رسد این عوامل احتمال ابتلا به اسکیزوفرنی را افزایش می‌دهند:

  • سابقه خانوادگی شیزوفرنی
  • تجربیات زندگی (مانند زندگی در فقر، استرس یا خطر)
  • برخی از مشکلات دوران بارداری و زایمان مادر (مانند عدم تغذیه کافی قبل یا بعد از تولد، وزن کم هنگام تولد یا قرار گرفتن در معرض سموم یا ویروس‌ها قبل از تولد که ممکن است بر رشد مغز تاثیر بگذارد)
  • مصرف داروهای روانگردان در نوجوانی یا بزرگسالی

درمان اختلال اسکیزوفرنی

تذکر مهم: درمان اسکیزوفرنی، درمانی چند وجهی است و یک درمان معمولا نمیتواند زندگی عادی را به فرد برگرداند. هر چند در این میان، نوع علائم، شدت علائم و سطح حمایت های اجتماعی فرد هم بسیار مهم است.

به صورت کلی میتوان دو دسته درمان اصلی و مکمل را برای اسکیزوفرنی ذکر کرد.

  • درمان های اصلی. درمان های پایداری هستند که متمرکز بر خود علائم مثبت و منفی اسکیزوفرنی و کاهش عوارض آن هستند.
  • درمان های مکمل. متمرکز بر سایر بیماری های پزشکی همزمان با اسکیزوفرنی هستند.

در جدول زیر میتوانید این دو نوع روش درمانی را ببینید و مقایسه کنید:

دسته درمانی توضیح
درمان های اصلی متمرکز بر علائم مثبت و منفی اسکیزوفرنی

  • دارو درمانی
  • رواندرمانی
  • روش های تحریک مغزی
  • روش های توانبخشی شناختی
درمان های مکمل متمرکز بر بیماری های همزمان پزشکی

  • رژیم درمانی
  • فعالیت جسمانی و ورزش
  • مراقبه و مدیتیشن

در ادامه با ما همراه باشید تا به بررسی هریک از این روش ها بپردازیم.

درمان اسکیزوفرنی

  • دارو درمانی

دارو درمانی بخشی اصلی و ضروری در درمان اسکیزوفرنی است. توهم، هذیان، گفتار آشفته و رفتارهای نامتناسب با بافت اجتماعی معمولا تا سطح خوبی با دارو مدیریت می شوند.

یکی دیگر از حوزه هایی که با دارو درمانی پوشش داده می شود، علائم منفی به ویژه مسائل عاطفی و هیجانی است. داروهای ضدافسردگی، ضداضطراب، آرامبخش ها و تثبیت کننده های خلق در این زمینه کاربرد خوبی دارند.

در جدول زیر داروهایی که در درمان اسکیزوفرنیا کاربرد دارند را آورده ایم:

داروهای ضدروانپریشی نکات داروها
داروهای نسل اول
  • نسبت به داروهای نسل دوم کمتر استفاده می شوند.
  • این داروها روی انتقال دهنده های عصبی مانند دوپامین، استیل کولین، هیستامین و نوراپی نفرین عمل می کنند.
  • عوارض جانبی این دارو نسبت به داروهای نسل دوم بیشتر است.
  • کلوپرومازین
  • فلوفنازین
  • هالوپریدول (هالدول)
  • لوکزاپین
  • پرفنازین
  • تیوریدازین
داروهای نسل دوم
  • این داروها دارای عوار جانبی کمتری نسبت به داروهای نسل اول دارند.
  • این داروها به دلیل عوار جانبی کمتر، خط اول درمان در اختلال روانپریشی هستند.
  • این داروها بیشتر روی دوپامین و سروتونین در نواحی مختلف مغزی موثر هستند.
  • برخی از این داروها به صورت تزریق هم در دسترس هستند و گاهی فقط نیاز به تزریف ماهی یک بار یا دو ماه یک بار دارند.
  • آریپی پرازول (ابیلی فای)
  • آسناپین (سافریس)
  • برکسیپرازول (رکسولتی)
  • کاریپرازین (ورایلار)
  • کلوزاپین (کلوزاریل)
  • ایلوپریدون (فاناپ)
  • لورازیدون (لاتودا)
  • الانزاپین (زیپرکسا)
  • الانزاپین/سامیدورفان (لیبالوی)
  • پالیپریدون (انوگا)
  • کوئتیاپین (ترانکوپین، سروکوئل)
  • رسپریدون (ریسپردال)
  • زیپراسیدون (گئودون)
  • رواندرمانی

رواندرمانی، یکی از درمان های اصلی و به عنوان مکمل دارو درمانی برای اختلال شیزوفرنی است. از جمله درمان های مبتنی بر رواندرمانی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • رواندرمانی فردی
  • زوج/خانواده درمانی
  • گروه درمانی
  • مربی گری/کوچینگ اسکیزوفرنی

در ادامه به بررسی بیشتر هریک از این موارد میپردازیم.

1. رواندرمانی فردی

  • متمرکز بر مهارت های فردی از جمله تنظیم هیجان، مدیریت دوره های علائم مثبت، مدیریت روابط اجتماعی، چگونگی برخورد با علائم مثبت و منفی، مدیریت خشم
  • بررسی الگوهای هیجانی درونی شده فرد
  • بررسی پیشینۀ روانی و خاطرات آزاردهنده
  • مدیریت چالش های روزانه سر کار و سایر محیط های جمعی

رویکردهای رواندرمانی فردی می تواند تحلیلی/پویشی، شناخت درمانی، درمان شناختی-رفتاری (CBT)، درمان متمرکز بر پذیرش و تعهد (ACT) و طرحواره درمانی باشد. 

2. زوج/خانواده درمانی

  • متمرکز بر چالش های فرد با زوج و خانواده خود است.
  • آموزش مهارت های زوجی و خانوادگی در برخورد با رفتارهای فرد اسکیزوفرن
  • تمرکز بر الگوهای عاطفی و هیجانی خود اعضای خانواده به گونه ای که با کمترین سطح از آسیب رو به رو باشند.
  • بررسی الگوهای ناکارآمد زوجی و خانوادگی در برخورد با علائم فرد مبتلا به اسکیزوفرنی

3. گروه درمانی

  • متشکل از گروه های متفاوت با مشکلات تقریباً یکسان؛ گروه می تواند متشکل از خود افراد با اختلال اسکیزوفرنی یا اعضای خانواده و اطرافیان آنها باشد.
  • تمرکز بر مشکلات روزمره سر کار، تحصیل و سایر محیط های جمعی و ارائه راهکارها

4. مربی گری/کوچینگ

  • متمرکز بر مدیریت کارهای روزمره و ارتقای مهارت های فردی در عمل
  • مربی در جلسات روزانه با فرد مبتلا به اسکزوفرنی برنامه ای را برای مدیریت کارهای روزانه از جمله عملکرد سر کار، در دانشگاه یا مدرسه، روابط بین فردی، روش های کمی اجرای برنامه و غیره تنظیم و بر اجرایی کردن آن تمرکز می کند.
  • مربی گری متمرکز بر درمان شناختی-رفتاری یکی از انواع رایج این روش است.

این ها تماما روش های روان درمانی برای اسکیزوفرنیا بودند.

  • روش های تحریک مغزی

روش های تحریک مغزی براساس سازوکار الکترومغناطیسی تقسیم بندی می شوند که دارند. ECT، TMS و TDCS دو روش تحریک مغزی هستند که پژوهش های به نسبت بیشتری در مقایسه با TACS، تحریک عصب واگ و روش های مشابه روی آنها شده است. این روش های هر کدام دارای کاربردهای خاص خود هستند که در ادامه ذکر می شوند.

1. ECT یا درمان الکتروشوک

  • یکی از مرسوم ترین روش های به کار گرفته شده در اسکیزوفرنی های شدید است.
  • ECT جزو روش های تهاجمی است. بدین معنا که امکان آسیب های خفیف تا جدی به بافت های بدن دارد.
  • ECT برخلاف TMS یا TDCS روشی متمرکز بر ناحیه خاص در مغز نیست و تمامی اجزای مغزی (مورد هدف و غیرمورد هدف) را هدف می گیرد.
  • در ECT از جریان الکتریکی با ولتاژ های بالاتر نسبت به TDCS یا TMS استفاده می کنند.
  • انجام ECT در بیشتر مواقع نیازمند بستری، بیهوشی و مراقبت های بعد از آن است.
  • ECT معمولاً با فراموشی های موقت همراه است به گونه ای که خاطرات بعد از مدت کوتاهی باز می گردند.
  • گاهی نیاز به چندین مرتبه ECT است.
  • ECT نیاز به دارو را رفع نمی کند و نیاز به دارو درمانی زیر نظر روانپزشک هست.
  • ECT روی علائم منفی اسکیزوفرنی نیز تاثیرگذار است.

2. TMS یا تحریک الکترومغناطیس فراجمجمه ای

  •  TMS روشی غیرتهاجمی است. بدین معنا که آسیب خفیف یا جدی به بافت های بدن زده نمی شود.
  • امواج الکترومغناطیس تنظیم شده و امنی در TMS استفاده می شوند که آسیبی را متوجه مغز نمی کند.
  • TMS درمانی مورد تایید برای افسردگی، وسواس، اعتیاد و اضطراب است که در درمان علائم منفی اسکیزوفرنی کاربرد خوبی دارد.
  • توهم های شنیداری از جمله علائم مثبتی هستند که TMS در آنها نتایج بالینی خوبی داشته است.
  • TMS برخلاف ECT روی نقاط خاصی از مغز تاثیر می گذارد و روی نواحی غیرضروری تاثیری ندارد.
  • TMS نیازمند بستری، بی هوشی یا مراقبت های بعد از انجام آن ندارد. فرد کاملا هشیار است و میتواند دستگاه را تحمل کند.
  • تعداد جلسات TMS نسبت به ECT بیشتر است و عوارض جانبی کمتری هم دارد.
  • TMS نیز مانند ECT نیاز به دارو را در اسکیزوفرنی برطرف نمی کند و دارو درمانی باید زیر نظر روانپزشک مدیریت شود.
  • توصیه بر به کارگیری همزمان TMS، رواندرمانی و دارو درمانی در اسکیزوفرنی است. نظارت روانپزشک و روانشناس آموزش دیده در زمینه TMS ضروری است.

3. TDCS یا تخریک الکتریکی مغز

  • TDCS روشی غیرتهاجمی همانند TMS است که نیازمند بستری، بی هوشی و مراقبت های بعد از انجام نیست.
  • TDCS همانند TMS و برخلاف ECT بر نواحی خاص اعمال می شود و تاثیری روی نقاط غیرضروری مغز ندارد.
  • TDCS روی علائم مثبت اسکیزوفرنی نیز کار شده است اما بیشترین کاربرد را در کنار دارو درمانی و رواندرمانی، در زمینه مشکلات شناختی و عاطفی-هیجانی دارد.
  • TDCS و CRT (توانبخشی شناختی کامپیوتری) ترکیب درمان مکمل خوبی در بهبود مشکلات شناختی مانند توجه و تمرکز، حافظه و کارکردهای اجرایی در افراد مبتلا به اسکیزوفرنی هستند.

4. CRT یا توانبخشی شناختی کامپیوتری

  • CRT یکی از درمان های نوین است که همچنان در حال پزوهش روی آن در حوزه اسکیزوفرنی هستند.
  • این درمان کاملا غیرتهاجمی و امن است به گونه ای که هیچ جریان الکتریکی یا الکترومغنناطیسی وارد مغز نمی کند.
  • CRT از جمله درمان هایی است که علاوه بر انجام آن در کلینیک، در منزل نیز امکان پذیر است و ابزارهای کلینیکی و خانگی مختلفی دارد.
  • CRT ماهیتی تمرینی دارد که مبتنی بر تکرار است. بدین معنا که فرد نیازمند رعایت برنامه درمانی طراحی شده ای از سوی درمانگر اموزش دیده است.
  • CRT به کمک رایانه انجام می شود. تمرین های ذهنی متمرکز بر توجه و تمرکز، حافظه، ادراک، مهارت های حرکتی و کارکردهای اجرایی به صورت رایانه ای طراحی و اجرا می شوند.
  • تمرین های CRT دارای زمانبندی و مراحل سطح بندی شده هستند که متناسب با سن و توانایی های پایه مراجع تنظیم می شوند.
  • برنامۀ درمانی CRT نیازمند تخصص است و باید توسط درمانگری آموزش دیده و براساس نتایج ارزیابی های پایه انجام شود.
  • درمان های مکمل

درمان های مکمل، درمان هایی هستند که دو هدف دارند: 1) پوشش علائم مثبت و منفی اسکیزوفرنی و 2) پوشش سایر بیماری های پزشکی همبود با اسکیزوفرنی

1. رژیم درمانی و فعالیت جسمانی

رژیم درمانی و فعالیت جسمانی از درمان های جدیدی هستند که مطالعات مختلفی در این زمینه انجام شده است. مطالعات نشان داده اند که افراد اسکزوفرنی به دلیل مصرف داروهای ضدروانپریشی امکان دارد که نیازمند رعایت برخی رژیم های غذایی و ورزشی باشند.

همچنین، مطالعات نشان داده است که به دلیل اضافه وزن ناشی از مصرف برخی داروها، رژیم درمانی روشی ضروری در مدیریت اضافه وزن و مشکلات همزمان آن است.

رژیم درمانی و ورزش تنظیم شده در مدیریت بیماری های پزشکی همزمان ضروری است. برای نمونه، مشاهده می شود که رژیم درمانی و ورزش در مدیریت مشکلاتی مانند چربی خون، دیابت، فشار خون، سکته های مغزی و قلبی، مشکلات کلیوی و گوارشی کمک کننده هستند.

2. مراقبه و مدیتیشن

مدیتیشن درمانی مکمل در مدیریت هیجانی است و کمک می کند تا فرد بتواند افسردگی و استرس خود را در محیط های مختلف روزمره مدیریت کند.

درمان اسکیزوفرنیا به صورت تخصصی

با تجهیزات جدید و به روز دنیا

کلینیک اعصاب و روان روا

سوالات متداول

از سوالات کاربران میتوان به موارد زیر اشاه کرد:

1. آیا اسکیزوفرنی کامل درمان می شود؟

مطالعات نشان داده اند که اسکیزوفرنی اختلالی طولانی مدت است که دارای دوره های عود و سکون است. وجود استرس های مداوم و پایدار در زندگی فرد مبتلا به اسکزوفرنی احتمال عود را بالا می برد. دوره های عود معمولا نیازمند مدیریت درمانی خاص خود هستند (گاهی نیاز به تنظیم دوباره دارو، شوک الکتریکی و بستری است؛ بسته به تشخیص روانپزشک). درصورتی که فرد مبتلا به اسکیزوفرنی زندگی آرام و پایدارتری داشته باشد، معمولا شاهد دوره های سکون علائم اسکیزوفرنی هستیم. آموزش اطرافیان در مدیریت دوره های عود ضروری است.

2. آیا می توان دارو را برای افراد مبتلا به اسکیزوفرنی قطع کرد؟

بستگی به علائم و شدت آن دارد اما معمولا (با توجه به صلاحدید پزشک) نیاز به دارو همواره وجود دارد. حتی نیاز به رواندرمانی نیز معمولا طولانی مدت است.

از آنجایی که در اسکیزوفرنی معمولا با دوره های عود و سکون رو به رو هستیم، قطع دارو مدیریت آن در دوره های سکون را دشوار می کند. از این رو، دارو درمانی و انواع رواندرمانی ها برای اسکیزوفرنی روندی مداوم و دائمی با دوز متفاوت دارد.

3. آیا روش های تحریک مغزی در دوره های عود کاربرد دارند؟

بله، روش تحریک مغزی مانند ECT گاهی درمانی اصلی در دوره های عود در موارد شدید اسکیزوفرنی است. درمان های دیگری مانند TMS می توانند به رد کردن دوره های عود و تسهیل بهبودی در این دوره کمک شایان توجهی کنند. اجرای TDCS و CRT در دوره های سکون می توانند کاربرد خوبی در بهبود عملکرد شناختی و عاطفی داشته باشند.

4. آیا افکار و اقدام به خودکشی در اسکیزوفرنی شایع است؟

افکار و اقدام به خودکشی در افراد مبتلا به اسکیزوفرنی بیشتر از حد متوسط ​​است. اگر فردی در معرض خطر خودکشی است یا اقدام به خودکشی کرده است، مطمئن شوید که کسی در کنار او می‌ماند. با اورژانس اجتماعی تماس بگیرید. خط تلفن خودکشی و بحران در ایران، شماره 123 است که ۲۴ ساعت شبانه‌ روز و هفت روز هفته در دسترس است. خدمات رایگان و محرمانه هستند. درمان مناسب اسکیزوفرنی خطر خودکشی را کاهش می‌دهد.

به این مقاله امتیاز دهید:
0,0 از 5 تعداد رای: 0

دکتر منصور آگاهی
بازبینی و تأیید پزشکی توسط:
متخصص اعصاب و روان (روان‌پزشک)

دکتر منصور آگاهی، متخصص اعصاب و روان (روان‌پزشکی) با بیش از ۱۴ سال سابقه فعالیت در تهران است. ایشان دارای بورد تخصصی روان‌پزشکی و شماره نظام پزشکی ۴۸۹۴۰ می‌باشند. دکتر آگاهی در درمان اختلالات خلقی مانند افسردگی و اختلال دوقطبی، اختلالات اضطرابی، وسواس، اعتیاد، اختلالات خواب، اختلالات روان‌پریشی مانند اسکیزوفرنی، اختلالات شخصیتی، اختلالات جنسی، اختلالات شناختی و کنترل تکانه تخصص دارند.

مشاهده پروفایل پزشک

منابع

  1. mayoclinic
  2. who
  3. WHO. Mental health systems in selected low- and middle-income countries: a WHO-AIMS cross-national analysis. WHO: Geneva, 2009
  4. Agarwal, S. M., Shivakumar, V., Bose, A., Subramaniam, A., Nawani, H., Chhabra, H., … & Venkatasubramanian, G. (2013). Transcranial direct current stimulation in schizophrenia. Clinical Psychopharmacology and Neuroscience, 11(3), 118.
  5. Aucoin, M., LaChance, L., Cooley, K., & Kidd, S. (2020). Diet and psychosis: a scoping review. Neuropsychobiology, 79(1), 20-42.
  6. Bueno-Antequera, J., & Munguía-Izquierdo, D. (2020). Exercise and schizophrenia. Physical exercise for human health, 317-332.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ وارد شده اشتباه است