بیش فعالی (ADHD) یا اختلال نقص توجه یک بیماری رایج است که عموما در دوره کودکی شروع شده و در صورت عدم درمان تا بزرگسالی ادامه می یابد. این اختلال انواع و سطوح مختلفی دارد و به راحتی از روی علائم قابل تشخیص است.
در حال حاضر روش ها مختلفی برای درمان بیش فعالی مورد استفاده قرار می گیرد که رایج ترین آنها استفاده از دارو است. با اینحال به دلیل عوارض گسترده داروها، برخی از افراد روش های غیردارویی را خصوصا در دوران کودکی ترجیح می دهند.
در ادامه با ما همراه باشید تا به بررسی روش های درمان بیش فعالی یا ADHD بدون مصرف دارو بپردازیم. برای درمان بیش فعالی بدون دارو می توانید با متخصصان مجرب کلینیک درمان اختلال دوقطبی در تهران مشورت کنید. در این مرکز تخصصی از پیشرفته ترین و کم عارضه ترین روش ها برای درمان بیش فعالی بدون دارو در سنین مختلف استفاده می شود.
تماس و مشاوره با پزشکان کلینیک روا
شماره موبایل: 09190903089
سوال: آیا اختلال بیش فعالی بدون دارو درمان میشود؟
در پاسخ به این سوال میتوان گفت که بله اما بستگی به شدت و میزان بیش فعالی دارد. بسیاری از دانشمندان حوزه سلامت روان معتقدند که روان درمانی و سبک زندگی سالم میتواند تاثیر بسیاری در روند درمانی افراد دارای ADHD داشته باشد.
وبسایت پزشکی lompocvmc در این باره به شرح زیر بیان میدارد که:
Medication may be the most common treatment for ADHD aside from behavior therapy. However, there are plenty of other treatment options available for those who do not want their child to use ADHD drugs.
دارو ممکن است بعد از رفتار درمانی رایج ترین روش درمان ADHD باشد. با این حال، گزینههای درمانی زیادی برای افرادی وجود دارد که نمیخواهند فرزندشان از داروهای ADHD استفاده کند.
این یعنی که روش های درمانی غیردارویی نیز وجود دارد که تاثیر بسیاری بر روند درمانی دارند. در ادامه با ما همراه باشید تا با این روش ها بیشتر آشنا شویم.
روش های درمان بیش فعالی بدون دارو
درمان بیش فعالی بدون دارو تنها به تغییرات سبک زندگی و طب سنتی محدود نمی شود و در حال حاضر می توان با استفاده از درمان های نورولوژیک نیز این بیماری را درمان کرد که در ادامه بطور مختصر شرح داده شده است.
| روش درمان | توضیح کوتاه | مهمترین مزیت |
|---|---|---|
| نوروفیدبک | آموزش و تنظیم امواج مغزی برای بهبود تمرکز | افزایش تمرکز و کنترل رفتار |
| لورتا نوروفیدبک | تحلیل دقیق فعالیت مغز و اصلاح عملکرد آن | درمان هدفمند و پیشرفته |
| rTMS | تحریک مغناطیسی بخش های خاص مغز | بدون درد و بدون بیهوشی |
| tDCS | تحریک الکتریکی خفیف مغز برای بهبود عملکرد ذهن | کم عارضه و غیر تهاجمی |
| CBT | اصلاح الگو های فکری و رفتاری ناسالم | کنترل بهتر احساسات و رفتار |
| رفتار درمانی | آموزش کنترل رفتار و هیجانات | مناسب کودکان |
| اصلاح رژیم غذایی | مصرف غذای سالم و کاهش مواد افزودنی | کمک به بهبود تمرکز |
| الگوی خواب منظم | تنظیم ساعت خواب و کاهش محرک ها | کاهش بی قراری و خستگی |
| فعالیت بدنی | ورزش روزانه و تخلیه انرژی | افزایش تمرکز و آرامش |
| موزیک درمانی | استفاده از موسیقی و نواختن ساز | آرامش ذهن و تقویت توجه |
| هنر درمانی | یادگیری هنر و مهارت های خلاقانه | کاهش استرس و افزایش تمرکز |
| آموزش والدین | یادگیری نحوه صحیح برخورد با کودک | بهبود روند درمان |
| محول کردن وظایف | سپردن مسئولیتهای ساده به کودک | افزایش نظم و کنترل رفتار |
| حمایت والدین و اطرافیان | برخورد صحیح و حمایت عاطفی | کاهش تنش و اضطراب |
| طب سنتی و دمنوشها | استفاده از بابونه، زعفران، سنبلالطیب و… | آرامش و خواب بهتر |
| طب سوزنی | تحریک نقاط خاص بدن برای کنترل علائم | عوارض کمتر نسبت به دارو |
الف) روش های ویژه و تکنولوژیک پیشنهادی برای درمان ADHD
روش های تکنولوژیک توسط تجهیزات و دستگاه های پیشرفته انجام میشود و معمولا از امواج (الکتریکی و معناطیسی) استفاده میشود. این دستگاه ها و تجهیزات دارای تاییدیه علمی بوده و عوارض جانبی جدی و خاصی ندارند.

-
تحریک الکتریکی مغز (tDCS)
تحریک الکتریکی مغز (tdcs) یک تکنیک پیشرفته است که با استفاده از تحریکات الکتریکی ملایم مناطق خاص مغز انجام شده و بدون نیاز به دارو عملکرد مغز را بهبود بخشیده و بیش فعالی را درمان می کند. جهت کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه میتوانید مطلب “درمان بیش فعالی با tDCS” را بخوانید.
همچنین بخوانید:
-
لورتا نوروفیدبک
لورتا نوروفیدبک یک روش پیشرفته دیگر است که با تنظیم امواج مغزی و بهبود عملکرد مغز به افراد مبتلا کمک می کند رفتار خود را بهتر کنترل کنند. در روش لورتا نوروفیدبک امواج مغزی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و از طریق بازخوردهای دقیق باعث بهبود عملکرد مغز می شود.
همچنین بخوانید:
-
تکنیک rTMS
تکنیک تحریک مغناطیسی مکرر مغز (rTMS) از پالسهای مغناطیسی برای تحریک مناطق خاصی از مغز استفاده می کند. در نتیجه این تحریک، فعالیت الکتریکی مغز تعدیل شده و الگوهای غیرطبیعی مرتبط با بیش فعالی درمان می شود. هر جلسه rTMS معمولا 20 تا 40 دقیقه طول می کشد و بدون درد و بیهوشی انجام می شود. جهت کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه میتوانید مقاله “درمان اختلال بیش فعالی با دستگاه آر تی ام اس (rTMS)” را بخوانید.
همچنین بخوانید:
-
تکنیک CBT
روان درمانی شناختی رفتاری (CBT) در واقع نوعی گفتار درمانی است که به فرد کمک می کند رفتار های ناسازگار و الگوهای تفکر خود را شناسایی کرده و آنها را در جهت بهبود تغییر دهد. تکنیک CBT برای درمان بیش فعالی در کودکان و بزرگسالان بسیار موثر است.
-
نوروفیدبک
نوروفیدبک تکنیک نوآورانه دیگری است که توانایی تمرکز و یادگیری افراد مبتلا به بیش فعالی را افزایش یابد. نوروفیدبک که به عنوان بیوفیدبک تراپی نیز شناخته می شود نوعی آموزش برای بهبود عملکرد مغز است که در نهایت منجر به تغییر رفتارهای شخص مبتلا خواهد شد.
در مرکز تخصصی روا در تهران می توانید با استفاده از هر یک از روش های ذکر شده زیر نظر بهترین متخصصان روانشناسی و روانپزشکی بدون نیاز به دارو انواع بیش فعالی را درمان کنید.

ب) روش های درمان مبتنی بر سبک زندگی بیش فعالی
درمان بیش فعالی بدون دارو و مبتنی بر سبک زندگی یکی از روش های پرطرفدار است زیرا باعث در امان ماندن افراد از عوارض جانبی داروها شده و از طرف دیگر هزینه های درمان را کاهش می دهد. روش های متداول درمان بیش فعالی بدون دارو به شرح زیر است:
-
اصلاح رژیم غذایی
با اینکه ارتباطی بین بیش فعالی و مواد غذایی کشف نشده است اما پیروی از رژیم غذایی سالم همیشه برای حفظ و بهبود سلامتی مورد تاکید پزشکان بوده است. بر این اساس گفته می شود که استفاده از خوراکی های سالم و غیر فرآوری شده و استفاده از برخی مکمل های غذایی مانند منیزیم، زینک و ویتامین دی می تواند به بهبود بیش فعالی کمک کند. همچنین پرهیز از ترکیبات آلرژن، نگهدارنده ها و رنگ های خوراکی در رژیم غذایی بسیار کمک کننده است. در مقابل استفاده بیشتر از پروتئین با کیفیت در رژیم غذایی با سنتز انتقال دهنده های عصبی می تواند به درمان بیش فعالی کمک کند.
-
الگوی خواب منظم
افراد مبتلا به بیش فعالی معمولا دچار مشکلات و اختلالات خواب هستند، بنابراین روش هایی مانند ساعت خواب منظم، خنک و تاریک نگه داشتن محل خواب و عدم استفاده از مواد محرک مانند کافئین در ساعات پایانی روز، می تواند به خواب بهتر این افراد کمک کند و از کسالت های ناشی از عدم خواب کافی پیشگیری خواهد کرد.
-
فعالیت بدنی روزانه
یکی از راه های درمان بیش فعالی بدون دارو، فعالیت بدنی روزانه است زیرا به تخلیه انرژی افراد مبتلا کمک می کند. در کنار فعالیت های ورزشی پر تحرک مانند دویدن، کوهنوردی و بازی های گروهی مانند فوتبال برای افزایش تمرکز، ورزش هایی مانند یوگا، ژیمناستیک و شطرنج توصیه می شود.

-
رفتار درمانی
رفتار درمانی با تمرکز بر مدیریت رفتارهای غیر عادی انجام می شود و بیشتر برای کوکان زیر 6 سال مفید است. در این روش به افراد مبتلا به بیش فعالی راهکارهایی برای کنترل احساسات و رفتارهای تنشی یاد داده می شود. در نتیجه این آموزش ها، توجه و تمرکز افراد بهبود یافته و اعتماد به نفس آنها افزایش می یابد.
-
توجه و درک بهتر والدین و اطرافیان
اگر شما بیش فعالی را به عنوان یک اختلال روانی در نظر بگیرید، افراد مبتلا به آن را بهتر درک کرده و روش های درمانی در این شرایط موفق تر خواهند بود. صحبت کردن با برقراری تماس چشمی و استفاده از روش هایی مانند پاداش دهی برای نشستن کودک پشت میز برای یک مدت معین برخی از راهکارهای درمان بیش فعالی بدون دارو هستند.
-
موزیک درمانی
موسیقی یکی از روش های مفید برای درمان بیش فعالی است زیرا عملکرد مغز را تحت تاثیر قرار داده و تمرکز و توجه را افزایش می دهد. خصوصا نواختن ساز باعث ارتباط بهتر بخش های مختلف مغز شده و به عنوان یک مهارت باعث آرام تر شدن رفتار افراد بیش فعال خواهد شد.
-
محول کردن وظایف
محول کردن وظایف به کودکان بیش فعال بر اساس سن، راه ساده دیگری است که به کنترل بیش فعالی بدون نیاز به دارو کمک می کند. مثلا مرتب کردن اتاق، جمع کردن اسباب بازی ها و فعالیت هایی از این دست بسیار مفید خواهد بود زیرا ذهن کودک را از کارهای غیر مفید منحرف کرده و او را کنترل می کند.
-
آموزش والدین
آموزش والدین برای درمان بیش فعالی بدون دارو بسیار حائز اهمیت است زیرا رفتار نامناسب والدین وضعیت روانی کودک را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد. آموزش مناسب، ابزاری مفید و قدرتمند برای کنترل و درمان بیش فعالی است. والدین آموزش دیده می توانند محل زندگی بهتری برای کودک فراهم کنند و با حمایت های خاص خود به بهبود سریع تر و کنترل کودکان بیش فعال کمک خواهند کرد.
-
هنر درمانی
یادگیری هنر و مهارت در سنین مختلف با بهبود تمرکز و عملکرد مغز در افراد بیش فعال روشی فوق العاده برای درمان این اختلال است. هنر آرام بخش است و به آرامش افراد بیش فعال کمک می کند.

ج) درمان بیش فعالی بدون دارو در طب سنتی
توجه: روش های درمانی طب سنتی معمولا توسط روش های علمی تایید نشده است و بنابراین نمیتوان با قطعیت در مورد آن ها صحبت کرد.
درمان بیش فعالی بدون دارو در طب سنتی با استفاده از گیاهان دارویی برای کودکان و بزرگسالان مبتلا به این اختلال مفید است و با کمک به آرامش و خواب راحت تر زمینه بهبودی را فراهم می کند.
-
دمنوش زعفران
دمنوش زعفران با اثرات آرام بخشی یکی از مواردی است که به درمان بیش فعالی کمک می کند. استفاده روزانه از این دمنوش همچنین باعث خواب بهتر افراد بیش فعال خواهد شد.
-
دمنوش بابونه
دمنوش بابونه یکی از بهترین ترکیبات برای کاهش اضطراب و بهبود آرامش افراد مبتلا به بیش فعالی بدون نیاز به دارو است که می توانید با مشورت پزشک از آن استفاده کنید.
-
دمنوش گل ساعتی
دمنوش گل ساعتی یکی دیگر از دمنوش های سنتی مفید برای درمان بیش فعالی است که برای بهبود خواب و کاهش استرس می توانید هفته ای دو بار از آن استفاده کنید.
-
دمنوش سنبل الطیب
دمنوش سنبل الطیب را نیز می توانید برای درمان بیش فعالی بدون نیاز به دارو مورد استفاده قرار دهید زیرا اثرات آرام بخشی آن کاملا اثبات شده است.
-
دمنوش بادرنجبویه
بادرنجبویه یک گیاه دارویی ضد اضطراب و استرس است که به درمان علائم بیش فعالی در افراد کمک کرده و بی قراری ناشی از این بیماری را کاهش می دهد.
-
عسل طبیعی
عسل یکی دیگر از ترکیبات مفید برای درمان بیش فعالی به دلیل خاصیت آرام بخش است. این خوراکی خوشمزه را می توانید به اشکال مختلف در رژیم غذایی گنجانده و از فواید آن لذت ببرید.
علاوه بر موارد ذکر شده تخم کتان به دلیل محتوای امگا 3، استفاده کوتاه مدت از کندر و همچنین مصرف جودوسر نیز با کاهش استرس می تواند در کاهش علائم بیش فعالی و نقص توجه به افراد مبتلا کمک کند. توجه داشته باشید که در صورت بروز حساسیت از ادامه مصرف ترکیبات ذکر شده خودداری نمایید تا از عوارض ناخواسته جلوگیری شود.
مزایای درمان بیش فعالی بدون دارو
درمان بیش فعالی بدون دارو مزایای بسیاری دارد که مهمترین آنها عدم تجربه عوارض جانبی داروهاست. مصرف دارو همیشه با عوارض جانبی ناخواسته ای همراه است که به طرق مختلف بدن را تحت تاثیر قرار می دهد. مهمترین عوارض جانبی مصرف داروها شامل اختلالات گوارشی، تغییرات خلق و خو، مشکلات خواب و تغییر عملکرد ارگان های حیاتی مانند قلب و کلیه ها است.
علاوه بر این، دارو در بیشتر موارد قادر نیست اختلال روانی مانند بیش فعالی را به صورت ریشه ای درمان کند. اما شما می توانید با روش هایی مانند CBT در مرکز تخصصی روا این بیماری را بطور ریشه ای درمان کنید. رویکرد جامع و شخصی سازی این روش ها بدون اینکه چالشی در زندگی افراد ایجاد کند منجر به افزایش اعتماد به نفس و خود آگاهی شده و نیاز به استفاده طولانی مدت از داروهای شیمیایی را از بین می برد.
سوالات متداول
سوالات پرتکرار کاربران به شرح زیر است:
1. آیا درمان بیش فعالی بدون دارو امکان پذیر است؟
درمان بیش فعالی بدون دارو در موارد خفیف امکان پذیر بوده و در کنار سایر درمان ها نیز مفید است. با اینحال بهتر است برای درمان این اختلال روانی با یک پزشک متخصص مشورت کنید.
2. درمان بیش فعالی بدون دارو چقدر طول می کشد؟
درمان بیش فعالی بدون دارو قطعا یک راهکار زمانبر است و به تکنیک های مورد استفاده و شدت این اختلال در فرد مبتلا بستگی دارد.
3. معایب درمان بیش فعالی بدون دارو چیست؟
دارو درمانی رایج ترین روش درمان بیش فعالی در کودکان و بزرگسالان است بنابراین بسیاری از افراد از سایر روش های موجود اطلاعی ندارند. از معایب روش های سبک زندگی و طب سنتی، می توان به طولانی بودن روند درمان و عدم موفقیت در درمان برخی از انواع بیش فعالی اشاره کرد.
4. طب سوزنی در درمان بیش فعالی چقدر موثر است؟
طب سوزنی روشی شناخته شده است که برای درمان بیماری های مختلف مورد استفاده قرار می گیرد. تحقیقات نشان داده است که این تکنیک از برخی داروهای مورد استفاده از جمله متیل فنیدات موثرتر بوده و عوارض کمتری برای بیماران دارد.
5. آیا روش های سنتی و خانگی برای درمان بیش فعالی موثر هستند؟
روش های سنتی و خانگی معمولا بر تغییر سبک زندگی و استفاده از داروهای گیاهی متمرکز هستند که می توانند به درمان اختلالات خفیف کمک کنند.
6. بهترین روش درمان بیش فعالی بدون دارو برای کودکان و بزرگسالان چیست؟
بهترین روش درمان بیش فعالی بدون دارو برای کودکان و بزرگسالان توسط پزشک بر اساس نوع و شدت اختلال مشخص خواهد شد. با اینحال روان درمانی، لورتا و نوروفیدبک جزء بهترین و قطعی ترین روش های موجود هستند که طی چند جلسه بدون نیاز به دارو این اختلال را درمان می کنند.
منابع:


