جستجو
رزرو/پیگیری نوبت آیکون رزرو

شب ادراری کودکان چیست و چگونه درمان میشود؟ + علت ها و علائم

آخرین بروزرسانی:21 آبان 1405
شب ادراری به معنای دفع ادرار (جیش کردن) در هنگام خواب و به صورت غیرارادی است. اصطلاح پزشکی برای این وضعیت «انورزیس شبانه» (Nocturnal Enuresis) نام دارد. اگرچه این مسئله میتواند کلافه کننده باشد، اما شب ادراری مشکلی شایع در میان بسیاری از کودکان، خصوصا در بازه سنی چهار تا شش سال است. از نظر پزشکی، شب ادراری معمولا از پنج سالگی به بعد بررسی می شود.
شب ادراری کودکان چیست؟ علت آن چیست و چگونه درمان میشود؟

تایید شده توسط پزشکان کلینیک روا

این مطلب صرفا با هدف افزایش آگاهی تهیه شده است. برای دریافت مشاوره و شروع درمان، پیش از هر اقدامی با پزشکان کلینیک روا مشورت کنید.

فهرست عناوین

شب ادراری به عنوان دفع غیرارادی ادرار در حین خواب تعریف میشود، بدون آنکه لزوما به دفعات وقوع آن اشاره داشته باشد. این وضعیت پیش از ۵ سالگی معمولا بخشی از روند طبیعی رشد تلقی شده و تا ۱۰ سالگی نیز در برخی کودکان شایع است.

کودکان مبتلا به شب ادراری ممکن است دچار تولید بیش از حد ادرار در طول شب، دشواری در بیدار شدن از خواب و یا ظرفیت عملکردی کم مثانه باشند. همچنین، این کودکان ممکن است در طول روز نیز علائمی نظیر فوریت در دفع ادرار، تکرر ادرار یا بی اختیاری ادرار را تجربه کنند.

خوشبختانه برای شب ادراری کودکان روش های درمانی موثری وجود دارد، خصوصا اگر علت آن به درستی بررسی شود. متخصصان کلینیک روا می توانند با ارزیابی شرایط کودک و در صورت نیاز ارجاع به متخصص مربوطه، به درمان این عارضه کمک کنند.

شب ادراری کودکان چیست؟

شب ادراری به معنای دفع ادرار (جیش کردن) در هنگام خواب و به صورت غیرارادی است. اصطلاح پزشکی برای این وضعیت «انورزیس شبانه» (Nocturnal Enuresis) نام دارد. اگرچه این مسئله میتواند کلافه کننده باشد، اما شب ادراری مشکلی شایع در میان بسیاری از کودکان، خصوصا در بازه سنی چهار تا شش سال است. از نظر پزشکی، شب ادراری معمولا از پنج سالگی به بعد بررسی می شود.

در بیشتر کودکان شب ادراری به مرور زمان و خود به خود برطرف میشود، طوریکه تا سن ده سالگی، تنها حدود ۵ درصد از کودکان همچنان دچار شب ادراری هستند.

معمولا شب ادراری باعث بروز مشکلات سلامتی طولانی مدت در کودکان نمیشود. با اینحال، بسیاری از آنها ممکن است احساس شرم یا خجالت کنند. حمایت از کودک و اطمینان دادن به او مبنی بر اینکه تنها کسی نیست که دچار شب ادراری می شود در این دوره بسیار مهم است.

پزشک موردنظر یافت نشد.
نزدیک ترین نوبت: ۱ آذر ۱۴۰۵
  • حضوری
نوبت دکتر لیلا معظمی گودرزی روانشناس در تهران

دکتر لیلا معظمی گودرزی

۴.۷
نزدیک ترین نوبت: ۲۵ آبان ۱۴۰۵
  • حضوری
شقایق دخیلی

شقایق دخیلی

۴.۶
نزدیک ترین نوبت: ۲۵ آبان ۱۴۰۵
  • حضوری
دکتر حمیده اعتصامی

دکتر حمیده اعتصامی

۴.۸
نزدیک ترین نوبت: ۳۰ آبان ۱۴۰۵
  • حضوری
دکتر منصور آگاهی

دکتر منصور آگاهی

۴.۹

شب ادراری در کودکان چقدر شایع است؟

شب ادراری در کودکان بسیار شایع است ولی معمولا پس از پنج سالگی کودک، به عنوان وضعیتی که ممکن است به ارزیابی و رسیدگی نیاز داشته باشد در نظر گرفته می شود. این مسئله تقریبا شامل حال ۱۵ درصد کودکان ۵ ساله و حدود ۱۰ درصد کودکان ۷ ساله میشود. همچنین ممکن است کودکان بزرگ تر و نوجوانان را نیز درگیر کند.

باید دانست که کودکان به این دلیل رختخواب خود را خیس نمیکنند که تنبل یا بازیگوش هستند، بنابراین تنبیه کردن، مشکل را بدتر میکند. علت شب ادراری می تواند به نحوه تولید و ذخیره ادرار توسط بدن در طول خواب و دشواری در بیدار شدن هنگام پر شدن مثانه مربوط باشد.

خوشبختانه در حال حاضر روش های درمانی موثری برای این مشکل وجود دارد. با اینحال، شواهد علمی کافی وجود ندارد که سندرم رفلکس حفظ شده (RRS) را علت اصلی شب ادراری کودکان بدانیم.

در برخی کودکان، مغز در زمان خواب به پیام پر شدن مثانه به اندازه کافی پاسخ نمیدهد. با اینحال، شب ادراری فقط به این عامل محدود نیست و تولید زیاد ادرار در شب و ظرفیت عملکردی مثانه نیز می توانند در آن نقش داشته باشند.

enuresis in children

انواع شب ادراری در کودکان

شب ادراری اولیه و شب ادراری ثانویه دو نوع اصلی شب ادراری در کودکان هستند. همچنین شب ادراری با شروع ناگهانی می تواند نشانه ای باشد که نیاز به بررسی دقیق تر دارد. این موارد در ادامه شرح داده شده است:

  • شب ادراری اولیه

اگر کودکی که هرگز برای حداقل ۶ ماه متوالی کنترل ادرار در شب را نداشته (و همچنان شب ها خودش را خیس می کرده) دچار شب ادراری شود، به آن “شب ادراری اولیه” میگویند.

  • شب ادراری ثانویه

اگر کودکی پیش از شروع مجدد شب ادراری، حداقل به مدت ۶ ماه در شب ها خشک مانده باشد (یعنی شب ادراری نداشته است)، به آن “شب ادراری ثانویه” گفته میشود.

  • شب ادراری با شروع ناگهانی

در برخی موارد، ممکن است کودکی که پیش از این شب ها خشک بوده، ناگهان دچار شب ادراری شود. این وضعیت یک نوع جداگانه از شب ادراری نیست و می تواند ناشی از یک مشکل زمینه ای سلامتی، مانند دیابت نوع ۱، عفونت دستگاه ادراری یا یبوست باشد که نیازمند بررسی و درمان هستند.

اگر کودکی پس از یک دوره حداقل ۶ ماهه، دوباره دچار شب ادراری شود، بسیار مهم است که توسط پزشک، فارغ از اینکه آیا در گذشته سابقه شب ادراری داشته است یا خیر، مورد ارزیابی قرار گیرد.

چه عواملی باعث شب ادراری کودکان میشوند؟

دلایل متعددی وجود دارد که چرا کودکان ممکن است در خواب ادرار کنند. معمولا این اتفاق ناشی از کار اشتباهی از سوی شما یا کودکتان نیست. برخی از شایع ترین عوامل عبارتند از:

  • دشواری در بیدار شدن به موقع هنگام پر شدن مثانه
  • تولید حجم بیشتری از ادرار در طول خواب
  • بیش فعالی عضلات دیواره مثانه
  • ژنتیک؛ اگر یکی از والدین در کودکی دچار شب ادراری بوده باشد، احتمال ابتلای فرزندشان بیشتر است.
  • کم بودن ظرفیت عملکردی مثانه، نه لزوما کوچک بودن اندازه آن از نظر ساختاری
  • ابتلا به آپنه خواب و علائم انسداد راه هوایی فوقانی
  • چاقی که ممکن است همراه با اختلالات خواب و افزایش احتمال شب ادراری باشد

علل زمینه ای شب ادراری در کودکان چیست؟

علاوه بر علل اصلی ذکر شده، گاهی اوقات مشکلات زمینه ای منجر به شب ادراری کودک می شوند که در ادامه شرح داده شده است:

 

  • یبوست

اگر روده کودک شما با مدفوع سفت پر شود، می تواند به مثانه فشار وارد کرده و منجر به شب ادراری شود. درباره علائم یبوست و نحوه درمان آن مطالعه کنید. اگر کودک شما در طول روز نیز مشکلات مثانه دارد، این مسئله باید ابتدا توسط پزشک بررسی شود.

  • عفونت دستگاه ادراری

عفونت دستگاه مجاری ادراری (UTI) میتواند باعث شود ادرار کردن برای کودک شما دردناک باشد و منجر به تکرر ادرار و احساس نیاز فوری به دفع ادرار شود.

  • دیابت نوع ۱

دیابت نوع ۱ علاوه بر شب ادراری با علائم دیگری مانند احساس تشنگی زیاد، تکرر ادرار، کاهش وزن، گرسنگی، تاری دید، درد شکم، استفراغ و خستگی همراه است.

اگر کودک شما این علائم را دارد، حتما باید همان روز او را نزد پزشک ببرید تا آزمایش های لازم انجام شود. در صورت استفراغ همراه با بی حالی شدید، تنفس غیرطبیعی یا کاهش سطح هوشیاری، مراجعه فوری به اورژانس ضروری است.

  • معلولیت

در مورد کودکانی که دارای نیازهای ویژه یا معلولیت جسمانی هستند، ارزیابی دقیق شب ادراری بسیار مهم است. زیرا ممکن است این مشکل ارتباطی با وضعیت پزشکی موجود نداشته باشد یا به شرایط همراه دیگری مربوط باشد.

  • استرس

استرس های زندگی کودک، مانند بستری شدن در بیمارستان، جدایی از والدین یا تغییرات مهم خانوادگی نیز میتواند در بروز شب ادراری ثانویه نقش داشته باشد. با اینحال، نباید بدون بررسی علت های جسمانی، شب ادراری را فقط به مشکلات روانی نسبت داد.

وقتی کودکی در خواب رختخوابش را خیس می کند، در مغز او چه اتفاقی می افتد؟

در بسیاری از کودکان دچار شب ادراری، پاسخ به پیام پر شدن مثانه در طول خواب به اندازه کافی باعث بیدار شدن نمیشود. به همین دلیل، ممکن است کودک پیش از بیدار شدن ادرار کند. این موضوع لزوما به معنای عمیق تر بودن تمام مراحل خواب یا وجود یک الگوی غیرطبیعی مشخص در امواج مغزی نیست.

پژوهش ها نشان داده اند که سازوکارهای بیدار شدن از خواب، تولید ادرار در طول شب و عملکرد مثانه با یکدیگر در ارتباط هستند. اما این ادعا که مغز کودکان مبتلا به شب ادراری شبیه حالت کما عمل می کند، انرژی کافی ندارد یا به اندازه کافی وارد مرحله خواب “حرکت سریع چشم” (REM) نمیشود، از نظر علمی اثبات نشده است. اگر کودک در طول روز نیز خستگی شدید، خر و پف یا مشکلات خواب دارد، باید این علائم جداگانه بررسی شوند.

آیا شب ادراری خود به خود برطرف میشود؟

شب ادراری در بسیاری از کودکان به خودی خود از بین می رود و هر سال تقریبا ۱۴ تا ۱۵ درصد از کودکان مبتلا بدون درمان بهبود پیدا میکنند. با این حال، در برخی از کودکان این مشکل تا سنین بالاتر، مثلا در دوران نوجوانی و گاهی حتی بزرگسالی ادامه دار است. کودکانی که هر شب یا بیشتر شب ها رختخواب خود را خیس میکنند، معمولا احتمال کمتری برای بهبودی خود به خودی دارند.

در گذشته تصور میشد که استرس یا مشکلات روانی عامل اصلی شب ادراری هستند. اما در واقعیت، خود شب ادراری نیز می تواند باعث ایجاد استرس و مشکلات عاطفی برای کودکان و خانواده هایشان شود. بنابراین، اگر کودک به خاطر این مسئله دچار ناراحتی و اضطراب شده باشد، نباید فقط به امید حل شدن خود به خودی مشکل نشست.

برای کودکان و نوجوانانی که دچار شب ادراری هستند، بررسی سابقه عملکرد مثانه و روده اهمیت دارد. همچنین، هرگاه شب ادراری برای کودک یا خانواده اش نگران کننده یا ناراحت کننده باشد، باید در مورد گزینه های درمانی با پزشک مشورت شود.

enuresis tips

ارزیابی شب ادراری چگونه است؟

ارزیابی شب ادراری می تواند شامل تکمیل دفترچه ثبت عملکرد مثانه، جدول شب ادراری و ثبت دفعات اجابت مزاج باشد. پس از آن، گفتگویی با پزشک درباره سلامت کودک، علائم او و سوابق آموزش استفاده از توالت انجام خواهد شد.

به مدت ۲ تا ۳ روز، عملکرد مثانه را ثبت کنید، یعنی یادداشت کنید که کودک چه چیزی و چه مقدار مینوشد، و در صورت امکان هر بار که به توالت میرود، چه مقدار ادرار دفع می کند.

به مدت ۷ تا ۱۴ روز، جدول شب ادراری را تکمیل کنید، بدین صورت که زمان خواب و شب هایی را که کودک رختخوابش را خیس کرده یا خشک مانده است، یادداشت نمایید.

به مدت ۷ تا ۱۴ روز، دفعات اجابت مزاج کودک را ثبت کنید، زیرا یبوست یکی از عوامل شایع دخیل در این مشکل است.

پزشک همچنین درباره سلامت کلی کودک، سوابق آموزش استفاده از توالت، علائم مربوط به مثانه در طول روز (مانند احساس فوریت یا نیاز ناگهانی و شدید به دستشویی، تکرر ادرار یا بیش از هفت بار رفتن به توالت در روز، و یا خیس یا نمناک شدن لباس زیر) و هرگونه سابقه پزشکی مرتبط، از شما سوال خواهد کرد. در صورت وجود علائم هشدار، آزمایش ادرار یا بررسی های دیگری نیز ممکن است لازم باشد.

چه زمانی باید برای درمان شب ادراری فرزندم به پزشک مراجعه کنم؟

اگر فرزندتان پنج سال یا بیشتر دارد و شب ادراری او تکرار می شود یا باعث ناراحتی او شده است، یا اگر شب ادراری پس از یک دوره خشک ماندن دوباره شروع شده است، و یا اگر فرزندتان ناخوش به نظر میرسد، باید در مورد شب ادراری با پزشک مشورت کنید.

اگر شب ادراری به طور ناگهانی و پس از آنکه فرزندتان برای حداقل ۶ ماه در شب خشک مانده بود دوباره شروع شود، میتواند نشان دهنده یک علت پزشکی یا روانی زمینه ای باشد که باید با پزشک در میان بگذارید.

اگر فرزندتان هم زمان با شب ادراری، علائم ناخوشی دیگری نیز دارد، علائمی مانند درد هنگام ادرار کردن، تب، بوی غیرعادی ادرار، تشنگی شدید یا کاهش وزن، ممکن است نشان دهنده عفونت دستگاه ادراری یا بیماری دیگری باشد و نیاز به ارزیابی سریع دارد.

نکته: در مورد علائمی که در طول روز بروز می کنند نیز کاملا صادق و صریح باشید. اطلاع دادن به پزشک درباره خیس یا نمناک شدن لباس زیر در طول روز، به او کمک می کند تا محتمل ترین علت مشکل و بهترین روش درمان را برای کودک در نظر بگیرد.

روش های درمان شب ادراری کودکان

روش های درمانی اصلی مبتنی بر شواهد علمی برای این مشکل، پس از بررسی و درمان مشکلات زمینه ای، به شرح زیر است:

  • دسموپرسین

دسموپرسین نوعی وازوپرسین مصنوعی (ساخت بشر) است. این دارو به کلیه ها پیام می دهد که در طول شب، ادرار کمتری تولید کنند. این دارو برای درمان شب ادراری معمولا به اشکال زیر استفاده می شود:

  • قرص حل شونده زیر زبان. که در دهان حل می شود و معمولا نیازی به نوشیدن آب هنگام مصرف آن نیست.
  • قرص معمولی. که با مقدار اندکی آب طبق دستور پزشک بلعیده می شود.

فرم اسپری بینی دسموپرسین به دلیل خطر بیشتر عوارض ناشی از کاهش سدیم خون، برای درمان شب ادراری توصیه نمیشود. نوع دارو و مقدار مصرف باید توسط پزشک تعیین شود.

از آنجا که دسموپرسین توانایی کلیه ها در تولید ادرار را کاهش می دهد، مصرف مایعات باید از یک ساعت قبل از مصرف دارو تا هشت ساعت پس از آن به شدت محدود شود و فقط مقدار ضروری طبق دستور پزشک مصرف گردد. نوشیدن مایعات زیاد در این بازه زمانی می تواند باعث تجمع بیش از حد آب در بدن و کاهش خطرناک سدیم خون شود. همچنین، در صورتیکه کودک دچار اسهال، استفراغ، تب یا بیماری همراه با اختلال تعادل مایعات باشد، مصرف دارو باید طبق دستور پزشک موقتا قطع شود.

اگرچه دسموپرسین ممکن است برای بسیاری از کودکان موثر باشد، اما معمولا بهترین نتیجه را برای کودکانی دارد که علت اصلی شب ادراری آنها، تولید بیش از حد ادرار در طول شب است. اثر این دارو ممکن است در همان شب های نخست شروع مصرف، نمایان شود. اگر این دارو برای کودک شما موثر بود، پزشک می تواند دوره درمان چند ماهه را در نظر بگیرد و به صورت دوره ای نیاز به ادامه مصرف را ارزیابی کند. قطع و شروع مجدد دارو نیز باید براساس نظر پزشک انجام شود. از داروهای آنتی کولینرژیک و در موارد خاص ایمی پرامین نیز گاهی برای درمان شب ادراری مقاوم استفاده می شود، اما به دلیل عوارض و محدودیت ها، این داروها انتخاب اول نیستند و باید زیر نظر پزشک متخصص مصرف شوند.

  • زنگ هشدار شب ادراری

زنگ هشدار شب ادراری اولین قطرات رطوبت را تشخیص می دهد و با به صدا درآوردن زنگ، کودک یا والدین او را بیدار می کند. طی چند هفته استفاده مداوم، بسیاری از کودکان یاد می گیرند که یا وقتی مثانه شان علامت پر شدن می دهد، بیدار شوند یا در طول شب بخوابند و خشک بمانند. نشانه های عملکرد زنگ هشدار عبارتند از:

  • کودک پس از به صدا درآمدن زنگ هشدار، بیدار شده و به توالت می رود.
  • لکه های خیس کوچکتر می شوند.
  • زنگ هشدار به تدریج دیرتر یا دفعات کمتری به صدا درمی آید.
  • شب های خشک به تدریج افزایش می یابد.

زنگ هشدار معمولا برای کودکان حدود ۶ تا ۷ سال به بالا که توانایی همکاری با درمان را دارند مناسب است، اگرچه سن به تنهایی معیار انتخاب این روش نیست. در هفته های اول ممکن است والدین لازم باشد کودک را هنگام به صدا درآمدن زنگ بیدار کنند. پاسخ به درمان باید پس از چند هفته بررسی شود و در صورت پیشرفت، درمان معمولا تا دست یافتن به حداقل ۱۴ شب خشک متوالی ادامه می یابد.

  • ترکیب هر دو روش درمانی

اگر روش درمانی اول منجر به رفع مشکل نشود، ممکن است استفاده هم زمان از دستگاه هشداردهنده و داروی دسموپرسین با نظر پزشک توصیه شود. برخی از کودکان برای خشک ماندن در طول شب، به درمان یبوست یا مشکلات مثانه در طول روز نیز نیاز دارند.

نگاهی اجمالی به روش های درمان شب ادراری

روش های درمان مبتنی بر شواهد اقدامات حمایتی روش های فاقد شواهد کافی یا بدون اثر پایدار
استفاده از زنگ هشدار شب ادراری نوشیدن منظم و کافی مایعات در طول روز بیدار کردن منظم کودک در شب به عنوان درمان قطعی
دسموپرسین در موارد مناسب و با تجویز پزشک استفاده منظم از توالت در روز و پیش از خواب محدود کردن شدید مایعات در طول روز
درمان مشکلات پزشکی زمینه ای و علائم مثانه در روز درمان یبوست و حمایت عاطفی از کودک نوروفیدبک و QEEG به عنوان درمان قطعی شب ادراری
ترکیب روش های درمانی در صورت نیاز با نظر پزشک ثبت جدول شب ادراری و تقویت رفتارهای مثبت تنبیه کودک یا نادیده گرفتن علائم هشدار

چه تغییراتی در سبک زندگی به درمان شب ادراری کمک می کند؟

تغییرات سبک زندگی که می توانند به شب ادراری کمک کنند عبارتند از نوشیدن منظم مایعات در طول روز، کمتر نوشیدن در ساعات نزدیک خواب بدون محروم کردن کودک از آب، اجتناب از کافئین، استفاده از توالت بلافاصله قبل از خواب و درمان یبوست. سایر تغییرات سبک زندگی مفید در ادامه شرح داده شده است:

  • به اندازه کافی در روز آب بنوشید

برای کودکان ۴ تا ۸ ساله حدود ۱ تا ۱.۴ لیتر نوشیدنی در طول روز در نظر بگیرید. برای نوجوانان، کودکان فعال و اگر هوا گرم است این مقدار متناسب با سن و شرایط آنها بیشتر میشود. ننوشیدن منظم آب به اندازه کافی ممکن است عملکرد طبیعی مثانه و روده را مختل کند؛ بنابراین مصرف مایعات در طول روز را بیش از حد محدود نکنید.

  • هر دو ساعت یکبار مایعات بنوشید

نوشیدنی ها را به طور منظم در طول روز تقسیم کنید. بهتر است کودک بیشتر مایعات مورد نیاز خود را در صبح و بعدازظهر بنوشد و مصرف مایعات در ساعات نزدیک خواب کمتر باشد. لازم نیست کودک دقیقا هر دو ساعت نوشیدنی مصرف کند، اما نباید در طول روز تشنه بماند.

  • کاهش نوشیدنی ها در ساعات نزدیک خواب

از نوشیدن حجم زیاد مایعات در یک تا دو ساعت قبل از خواب خودداری کنید. این مسئله ممکن است به کاهش میزان ادرار تولید شده در طول شب کمک کند. با این وجود، محدود کردن شدید مایعات یا غذا برای درمان شب ادراری توصیه نمیشود. اگر کودک دسموپرسین مصرف می کند، دستور محدودیت مایعات مربوط به دارو باید دقیقا رعایت شود.

  • از کافئین و نوشیدنی های گازدار خودداری کنید

چای، قهوه، کولا و نوشیدنی های انرژی زا حاوی کافئین می توانند تولید ادرار یا تحریک پذیری مثانه را افزایش دهند. بهتر است کودک از نوشیدنی های کافئین دار خودداری کرده و بیشتر از آب استفاده کند. نوشیدنی های گازدار نیز در برخی کودکان ممکن است علائم مثانه را تشدید کنند.

  • قبل از خواب از توالت استفاده کنید

مطمئن شوید که فرزندتان مثانه خود را به عنوان بخشی از برنامه خواب، بلافاصله قبل از خواب، خالی می کند. در طول روز نیز بهتر است به طور منظم، معمولا ۴ تا ۷ بار، از توالت استفاده کند.

  • برنامه خوب قبل از خواب

زمان منظمی برای خوابیدن داشته باشید و استفاده از صفحه نمایش های الکترونیکی را در ساعات نزدیک خواب کاهش دهید. این کار به کیفیت خواب کمک می کند، اگرچه شواهد کافی وجود ندارد که به تنهایی شب ادراری را درمان کند.

  • درمان یبوست

اگر فرزندتان یبوست دارد، درمان آن می تواند شب ادراری را بهبود ببخشد. بنابراین با پزشک او در این رابطه مشورت کنید.

  • از بیدار کردن کودک برای دفع ادرار به عنوان درمان خودداری کنید

اگر فرزندتان از قبل بیدار نشده است، بیدار کردن یا بلند کردن منظم او برای استفاده از توالت، به تنهایی درمان موثری برای شب ادراری نیست و بهبودی پایدار ایجاد نمی کند. البته هنگام استفاده از زنگ هشدار شب ادراری، ممکن است در ابتدا لازم باشد به بیدار شدن کودک کمک کنید.

آیا می توان از دسموپرسین برای اردوهای مدرسه یا شب ماندن در خانه دیگران استفاده کرد؟

بله. یکی از مزایای کاربردی دسموپرسین این است که ممکن است بلافاصله (همان شبی که مصرف میشود) اثر کند. به همین دلیل، این دارو با تجویز پزشک برای موقعیت هایی مانند اردوهای مدرسه، شب ماندن در خانه دوستان یا اقوام و تعطیلات که خیس شدن رختخواب میتواند بسیار ناراحت کننده باشد مفید است. البته محدودیت مصرف مایعات و سایر توصیه های ایمنی دارو باید رعایت شوند.

اگر درمان های اولیه شب ادراری موثر واقع نشد، چه باید کرد؟

اگر استفاده از دسموپرسین یا زنگ هشدار شب ادراری به تنهایی منجر به خشک ماندن کودک در طول شب نشود، استفاده همزمان از هر دو روش، یکی از راهکارهای شناخته شده برای مرحله بعدی درمان است.

در برخی موارد، لازم است مشکلاتی نظیر یبوست، اختلالات مثانه در طول روز یا مشکلات خواب نیز برطرف شوند. اگر درمان های اولیه نتیجه بخش نبودند باید به مراکز تخصصی مراجعه کنید تا ارزیابی ها و حمایت های دقیق تر و متناسب تری ارائه دهند.

آیا از درمان های نوروساینس می توان برای درمان شب ادراری استفاده کرد؟

یکی از روش هایی که در این رابطه مطرح شده، آموزش مغز (نوروفیدبک) است. شب ادراری در کودکان مسئله ای شایع است که در برخی موارد به مداخله درمانی نیاز دارد. با اینحال، شواهد علمی موجود برای تایید اثربخشی نوروفیدبک به عنوان درمان استاندارد شب ادراری کافی نیست.

روش های درمانی رایج و مبتنی بر شواهد برای شب ادراری شامل استفاده از دستگاه های هشداردهنده (زنگ دار) و درمان با دسموپرسین است. بسته به عواملی همچون سن فرد و علت شب ادراری، این درمان ها همیشه مشکل را به طور کامل برطرف نمی کنند و در برخی بیماران، پس از قطع درمان، مشکل دوباره بازمی گردد.

در حال حاضر نمی توان ادعا کرد که نوروفیدبک مبتنی بر الکتروانسفالوگرافی کمی (QEEG) شب ادراری را به طور کامل یا در کوتاه ترین زمان درمان می کند. ارزیابی علت های پزشکی و انتخاب درمان های تاییدشده باید در اولویت قرار گیرد.

آیا پوشک های شب ادراری یا شلوارهای یکبار مصرف راه حل خوبی هستند؟

محصولات جاذب (پوشک، شلوار یکبار مصرف و پدهای تخت) به مدیریت شب ادراری کمک میکنند. آنها از تشک محافظت می کنند، نیاز به شستن لباس ها را کاهش می دهند و کودکان را خشک و راحت نگه می دارند.

آنها ممکن است به جلوگیری از تحریکات پوستی و کاهش استرس مرتبط با شب ادراری کمک کنند اما به تنهایی کمکی به درمان آن نخواهند کرد. در کودکانی که در طول روز کنترل ادرار دارند، می توان با نظر پزشک و با استفاده از محافظ تشک، دوره ای بدون پوشک شبانه را نیز امتحان کرد.

عوارض شب ادراری کودکان چیست؟

شب ادراری می تواند بسیار ناراحت کننده باشد، به خصوص برای کودکان بزرگتر. این مشکل ممکن است منجر به انزوای اجتماعی و کاهش اعتماد به نفس شود. در حالیکه رویکرد انتظار برای بهبود خود به خودی در برخی کودکان کوچکتر مناسب است، کودکان بزرگ تر یا کودکانی که از این وضعیت ناراحت هستند ممکن است به رویکرد فعال تری نیاز داشته باشند.

اگر شب ادراری تا بزرگسالی ادامه یابد، ممکن است مشکلات روانی-اجتماعی، کاهش عزت نفس و مشکلاتی در روابط شخصی و اجتماعی ایجاد کند. با اینحال، شدت این مشکلات در همه افراد یکسان نیست.

کار و هزینه اضافی ممکن است به والدین تحمیل شود که همراه با استرس اضافی مراقبت از کودک مبتلا به شب ادراری است. این مسئله می تواند بر کیفیت زندگی خانواده تاثیر بگذارد. حتی این خطر وجود دارد که کودک تنبیه شود و مورد بدرفتاری قرار گیرد، در حالیکه تنبیه هیچ کمکی به درمان نمی کند.

چگونه از شب ادراری کودکان جلوگیری کنیم؟

برای متوقف کردن شب ادراری، ابتدا باید علت آن را بررسی کنید تا بتوان درمان مناسب را به کار گرفت. راه قطعی برای پیشگیری از همه موارد شب ادراری وجود ندارد، اما رعایت عادات صحیح نوشیدن مایعات، استفاده منظم از توالت و درمان یبوست می تواند به کنترل آن کمک کند.

توصیه می شود کودکانی که از ۵ سالگی عبور کرده اند و همچنان دچار شب ادراری مکرر هستند، به ویژه اگر این مسئله برای آنها ناراحت کننده است، توسط پزشک از نظر عملکرد مثانه و روده ارزیابی شوند. همچنین در موارد مقاوم به درمان می توانید به مراکز ویژه ای مانند کلینیک های تخصصی درمان شب ادراری (انورزیس) مراجعه کنید.

پیش آگهی ها در مورد شب ادراری کودکان

اکثر کودکان دیر یا زود به کنترل ادرار شبانه دست خواهند یافت. شب ادراری اولیه بدون علائم روزانه تقریبا در ۱۴ تا ۱۵ درصد از کودکان هر ساله به طور خود به خود برطرف می شود. در برخی از کودکان حتی پس از اینکه شب های زیادی خشک بوده اند، شب ادراری گاه به گاه همچنان ممکن است اتفاق بیفتد و همیشه جای نگرانی نیست، مگر اینکه پسرفت آشکاری وجود داشته باشد یا علائم دیگری دیده شود.

معمولا مواردی که شب ادراری شدید و مکرر دارند یا با مشکلات مثانه در طول روز، یبوست یا اختلالات رشدی همراه هستند، ممکن است به بررسی و درمان طولانی تری نیاز داشته باشند. با اینحال، روند بهبودی در هر کودک متفاوت است.

پرسش‌های متداول

به این مقاله امتیاز دهید:
4,0 از 5 تعداد رای: 1

دکتر منصور آگاهی
بازبینی و تأیید پزشکی توسط:
متخصص اعصاب و روان (روان‌پزشک)

دکتر منصور آگاهی، متخصص اعصاب و روان (روان‌پزشکی) با بیش از ۱۴ سال سابقه فعالیت در تهران است. ایشان دارای بورد تخصصی روان‌پزشکی و شماره نظام پزشکی ۴۸۹۴۰ می‌باشند. دکتر آگاهی در درمان اختلالات خلقی مانند افسردگی و اختلال دوقطبی، اختلالات اضطرابی، وسواس، اعتیاد، اختلالات خواب، اختلالات روان‌پریشی مانند اسکیزوفرنی، اختلالات شخصیتی، اختلالات جنسی، اختلالات شناختی و کنترل تکانه تخصص دارند.

مشاهده پروفایل پزشک

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پاسخ وارد شده اشتباه است