انواع مواد مخدر سنتی و صنعتی؛ عوارض، تفاوت‌ ها و روش ترک اعتیاد

ماده مخدر چیست؟

مواد مخدر (Narcotic) به ترکیبات شیمیایی طبیعی و سنتتیک اشاره دارد که اثرات تسکینی و سرخوش ‌کنندگی ارائه می دهند. آنها با تحت تاثیر قرار دادن مغز و سیستم عصبی منجر به وابستگی شده و عوارض مختلفی برای فرد ایجاد می کنند.

استفاده مداوم از مواد مخدر منجر به اعتیاد و وابستگی خواهد شد. در صورت وابستگی به مواد مخدر ترک یا کنار گذاشتن آنها به سادگی امکان پذیر نیست و اثرات زیانباری برای فرد و جامعه به دنبال خواهد داشت. 

برای ترک اعتیاد، همین حالا اقدام کنید!

مرکز روا، با داشتن بهترین متخصصان ترک اعتیاد و همچنین ارائه بهترین روش های نوین و دستگاه های مدرن در خدمت شماست.

کلینیک روانشناسی و روانپزشکی روا

تماس و رزرو نوبت

علت اعتیاد به مواد مخدر چیست؟

اعتیاد وضعیتی است که در آن چیزی که برای لذت مصرف می کردید اکنون به عاملی تبدیل شده که نمی ‌توانید بدون آن زندگی کنید. اعتیاد به مواد مخدر به عنوان یک احساس خارج از کنترل تعریف می ‌شود که شما باید از آن استفاده کنید و به استفاده از آن ادامه دهید، حتی اگر بارها و بارها باعث آسیب شود. مواد افیونی بسیار اعتیادآور هستند، عمدتا به این دلیل که مراکز پاداش قدرتمندی را در مغز شما تحریک می ‌کنند.

مواد مخدر باعث آزاد شدن اندورفین می ‌شوند. اندورفین‌ ها احتمال احساس درد را کمتر کرده و احساس لذت را افزایش می‌ دهند. این وضعیت باعث ایجاد حس خوشایندی میشود که قدرتمند است اما فقط مدت کوتاهی دوام می ‌آورد. وقتی اثر دوز مواد افیونی از بین میرود، شما دوست دارید آن احساسات خوب را هر چه سریع ‌تر برگردانید. همین امر باعث اعتیاد به مواد مخدر و میل به مصرف دوباره آنها میشود. 

دکتر منصور آگاهی

★۴.۹

رزرو نوبت

دکتر حمیده اعتصامی

★۴.۷

رزرو نوبت

دکتر شقایق دخیلی

★۴.۶

رزرو نوبت

• حضوری
• آنلاین
• تلفنی

دکتر مهرناز رضوانفرد

★۴.۸

رزرو نوبت

دکتر رضا کاظمی

★۴.۸

رزرو نوبت

تفاوت های اساسی مواد مخدر سنتی و صنعتی

مواد مخدر بطور کلی به دو دسته سنتی و صنعتی تقسیم می شوند اگرچه برخی از دسته بندی ها مواد مخدر نیمه صنعتی را نیز در آن گنجانده اند. مواد مخدر سنتی به ترکیبات اعتیاد آوری اشاره دارد که بدون نیاز به فراوری شیمیایی از گیاهان به دست می آیند.

در مقابل مواد مخدر صنعتی ترکیبات شیمیایی با فرمولاسیون پیچیده هستند که اثرگذاری سریع و شدیدتری دارند. از نظر آسیب و عوارض مواد مخدر صنعتی بسیار خطرناک تر و اعتیاد آورتر از مواد مخدر سنتی هستند. 

در ادامه به معرفی انواع مواد مخدر سنتی و صنعتی خواهیم پرداخت.

حتما بخوانید مرکز تخصصی ترک اعتیاد در تهران + روش های علمی و روانشناختی

مشاهده و رزرو وقت

انواع مواد مخدر سنتی و روش ترک آنها

مواد مخدر سنتی به مواد افیونی اشاره دارد که از گیاهان مختلف به دست می آید و نیاز به فرآوری های شیمیایی ندارد. مواد مخدر سنتی انواع مختلفی دارند و بطور کلی عوارض و احتمال وابستگی به آنها کمتر از مواد مخدر صنعتی است. با اینحال اعتیاد به آنها باعث مشکلات متعددی خواهد شد و به روش های مختلف می توان آنها را ترک کرد.

نکته مهم: در این بخش برخی داروهای تجویزی برای ترک هر ماده مخدر معرفی میشوند. توجه داشته باشید که مصرف دارو به صورت سرخود و بدون تجویز پزشکان، موجب آسیب های جدی و حتی بیشتر از خود مواد مخدر به فرد میشود. بنابراین حتما به کلینیک ها و مراکز ترک اعتیاد مجاز مراجعه کنید.

حتما بخوانید داروهای ترک اعتیاد کدامند و چه مزایا و معایبی دارند؟

مشاهده مطلب

• هروئین

هروئین یک ماده مخدر سنتی و بسیار اعتیاد آور است که از مورفین موجود در غلاف گیاه خشخاش به دست می آید. این ماده مخدر را می توان به صورت تزریقی، استنشاقی یا دود کردن استفاده کرد. اعتیاد به هروئین عوارض گسترده ای دارد و باعث اختلالات جسمی و روانی متعدد شده و به کلیه، کبد، قلب و مغز آسیب می رساند.

ترک هروئین به روش های مختلفی امکان پذیر است و حتما باید تحت نظر پزشک متخصص انجام شود. پزشکان برای رفع اعتیاد به این ماده مخدر از داروهایی مانند متادون، بوپرنورفین یا نالترکسون استفاده می کنند. ترک اعتیاد به روش سم‌ زدایی نیز برای ترک اعتیاد به هروئین موثر است. 

• تریاک

تریاک یکی دیگر از مواد مخدر سنتی است که از صمغ خشک شده بذر خشخاش تولید میشود. این ماده به شدت اعتیاد آور بوده و منجر به وابستگی جسمی و روانی افراد می شود. اختلالات شناختی، یبوست، تغییر در هورمون های جنسی و آسیب های ریوی برخی از عوارض مصرف این ماده مخدر هستند. 

افراد هنگام ترک تریاک علائم زیادی مانند درد، تب و لرز، استفراغ، اضطراب و غیره را تجربه می کنند که برای بسیاری غیر قابل تحمل است. بنابراین اگر قصد ترک این ماده مخدر را دارید حتما از یک پزشک ماهر کمک بگیرید. نالتروکسان، متادون و بوپرنورفین برخی از داروهای موثر ترک تریاک هستند. در کنار این داروها می توان از گیاهان دارویی مانند بابونه، قاصدک و جینکو استفاده کرد. 

• شیره تریاک

شیره تریاک ماده مخدر سنتی شناخته شده ای است که آن را می توان نسخه خوردنی و استنشاقی تریاک در نظر گرفت. این ماده مورفین و کدئین بیشتری نسبت به تریاک دارد و بسیار اعتیاد آور است و علائم شدیدی دارد. شیره تریاک عوارض متعددی دارد که برخی از آنها شامل مشکلات قلبی، تنفسی، روانی و پوستی هستند.

ترک شیره تریاک تنها زیر نظر پزشک و در کلینیک های ترک اعتیاد امکان پذیر است. برای ترک شیره معمولا از داروی بوپرنورفین، قرص متادون و اکسی کادون استفاده می شود. ترک شیره به روش سم زدایی  UROD یکی دیگر از روش هایی است که میتواند موثر باشد. 

• حشیش

حشیش یا بنگ یکی از مواد مخدر سنتی است که از صمغ گیاهی به نام شاهدانه تولید می شود. این ترکیب اثر اعتیاد آور شدیدی دارد و پس از مصرف باعث احساس آرامش، خواب آلودگی، شادی و وضوح ادراک مثلا بهبود صدای موزیک و واضح تر شدن رنگ ها می شود. استفاده از حشیش با سرکوب سیستم ایمنی باعث افزایش احتمال بیماری های عفونی خواهد شد.

ترک حشیش زیر نظر پزشک طی یک دوره 10 تا 60 روزه بسته به شدت اعتیاد امکان پذیر است. پزشک با تجویز متادون یا قرص B2 و همچنین برخی داروهای ضد اضطراب و افسردگی که ممکن است پزشک تجویز کند، کمک می کند با کمترین علائم از شر اعتیاد به این ماده مخدر راحت شوید. 

حتما بخوانید لیست داروهای ضد افسردگی؛ 8 دارو برای درمان افسردگی

مشاهده مطلب

• گل یا ماری‌ جوانا

گل یا ماری جوانا که با نام های دیگری مانند علف و گرس نیز شناخته می شود ماده مخدر سنتی دیگری است که از برگ های گیاه شاهدانه تهیه می ‌شود. ماری‌ جوانا مصرف دارویی نیز دارد و برای درمان دردهای مزمن و درد عصبی استفاده می شود. گل یا ماری‌ جوانا بسیار اعتیاد آور است و باعث علائم جسمی و روانی مانند تپش قلب، تهوع، سردرد و بی قراری خواهد شد. 

روش های مختلفی بسته به شدت اعتیاد برای ترک گل یا ماری جوانا بکار می رود. این روش ها شامل دارو درمانی، ترک تدریجی، مشاوره CBT، درمان انگیزه افزایی (MET)، مدیریت مشروط (CM) است که با کمترین عوارض به ترک این ماده مخدر کمک می کنند.

بر اساس گزارش مقاله وبسایت mayoclinic: 

The short-term effects of marijuana include challenges with memory, learning, problem-solving, concentration and coordination. Long-term use in teens increases the risk of depression, anxiety, schizophrenia and other mental health conditions that cause hallucinations, delusions and paranoia.

اثرات کوتاه‌ مدت ماری ‌جوانا شامل چالش‌ هایی در حافظه، یادگیری، حل مسئله، تمرکز و هماهنگی است. مصرف طولانی ‌مدت در نوجوانان، خطر افسردگی، اضطراب، اسکیزوفرنی و سایر بیماری‌ های روانی را که باعث توهم، هذیان و پارانویا می ‌شوند، افزایش می‌ دهد.

حتما بخوانید آیا درمان افسردگی بدون دارو ممکن است؟ چند راه حل جذاب

مشاهده مطلب

• مورفین

مورفین یک ماده مخدر سنتی قوی است که از گیاه خشخاش به دست می آید. از مورفین به‌ عنوان داروی مسکن نیز استفاده می شود و به اشکال مختلفی در دسترس است. مورفین با ایجاد تغییرات در نواحی مربوط به احساس درد در ساختار مغز عمل می کند و در دراز مدت منجر به وابستگی و اعتیاد می شود. 

خواب آلودگی، افزایش فشار خون، تکلم نامفهوم و اسپاسم عضلانی از اثرات اعتیاد به مورفین است. برای ترک این ماده مخدر باید زیر نظر پزشک بدن تان را به تدریج سم زدایی کنید. استفاده از داروها و گروه های حمایتی بخشی از روش های درمانی است. 

آیا نمیدانید که برای ترک اعتیاد از کجا شروع کنید؟

همین حالا با مرکز ترک اعتیاد روا در شهر تهران تماس بگیرید و با مشاوران و کارشناسان باتجربه مشورت نمایید.

کلینیک روانشناسی و روانپزشکی روا

تماس و رزرو نوبت

• کوکائین

کوکائین یا کوک ماده‌ مخدر سنتی است که از گیاه کوکا به دست می آید. پودر کوکائین به اشکال مختلفی از جمله دود کردن، استنشاقی و تزریق استفاده می شود. کوکائین بسیار اعتیاد آور بوده و باعث سرخوشی، هیجان و افزایش هوشیاری فرد میشود. 

ترک کوکائین عوارض جسمی و روانی متعددی دارد که بسته به شدت اعتیاد می تواند خفیف یا شدید باشد. اضطراب، اختلال در تمرکز، پارانویا، نوسانات خلقی برخی از این موارد هستند. برای موفقیت در ترک کوکائین، پزشک از روش های مختلفی مانند مشاوره، دارو، شبکه درمانی و حمایتی استفاده خواهد کرد.

• ناس یا نسوار

ناس یک ماده مخدر سنتی اعتیاد آور به رنگ سبز است که از ترکیب برگ گیاه تنباکو، خاکستر، آهک و مواد معطر به دست می آید. مخدر ناس به صورت جویدنی مصرف می شود و باعث بروز عوارضی مانند تهوع، سرگیجه، سردرد، افزایش ضربان قلب و فشار خون میشود. مصرف این ترکیب در طولانی مدت منجر به سرطان لثه، حنجره و روده بزرگ خواهد شد. 

ترک اعتیاد به ماده مخدر ناس شامل استفاده از جایگزین‌ های نیکوتینی مانند آدامس ‌های نیکوتینی یا چسب‌ های ترک سیگار، روش‌ های شناختی – رفتاری (CBT) و درمان های حمایتی برای افزایش انگیزه فرد است.

• ماشروم یا قارچ جادویی

ماشروم که به نام های قارچ جادویی و مجیک نیز شناخته می شود ماده مخدر سنتی دیگری است که به دلیل داشتن ترکیبات سایلوسیبین و سایلوسین باعث توهم زایی می شود. سایلوسیبین ساختاری شبیه سروتونین دارد و عملکرد آن را تحت تاثیر قرار می دهد. مصرف ماشروم عوارض مختلفی مانند پارانوئید دارد و توهمات ناشی از آن باعث تجربه احساساتی می شود که واقعیت ندارد. 

برای ترک ماشروم پزشک روش هایی مانند سم زدایی بدن، درمان روان ‌شناختی، تجویز دارو برای کاهش میل مصرف، خانواده و گروه درمانی را جهت حمایت و انگیزه دادن به فرد توصیه می کند. 

مواد مخدر صنعتی و روش ترک آنها

مواد مخدر صنعتی با واکنش های شیمیایی پیچیده ساخته می شوند و اثرات آنها بسیار بیشتر و سریع تر مواد مخدر سنتی است. مواد مخدر صنعتی انواع مختلفی دارند و هر کدام با مکانسیم متفاوتی مغز را تحت تاثیر قرار می دهد. بنابراین مصرف آنها عوارض و خطرات مختلفی به دنبال خواهد داشت که در ادامه شرح داده شده است.

• کراک

مخدر کراک با ایجاد تغییرات شیمیایی بر روی کوکائین به دست می ‌آید و برخلاف کوکائین به صورت دود کردنی استفاده می شود. اثرات مصرف کراک شامل سرخوشی، بی اشتهایی، خشکی دهان، توهم زایی و فشارخون بالا است و به شدت اعتیاد آور است.

برای ترک کراک باید به مراکز ترک اعتیاد مراجعه کنید تا با سم زدایی تدریجی بدن از شر آن خلاص شوید. پزشک ممکن است از داروهای مختلف، درمان سرپایی و یا بستری نیز برای ترک اعتیاد استفاده کنند. 

• ترامادول

ترامادول یک داروی مسکن مخدر است که برای تسکین دردهای متوسط تا شدید تجویز می ‌شود. این دارو برای مدت کوتاه تجویز می شود زیرا خطر وابستگی دارد. از عوارض مصرف ترامادول می توان به سردرد، بدخلقی، خواب ‌آلودگی و خشکی دهان اشاره کرد.

ترک ترامادول به زمان نیاز دارد تا بدن پاکسازی شود بنابراین باید در کلینیک های ترک اعتیاد انجام شود. شما می توانید تحت نظر پزشک و با استفاده از خدماتی مانند دارو درمانی، روان درمانی و مشاوره از شر آن خلاص شوید. 

• شیشه

ماده مخدر شیشه یا متامفتامین به شکل پودر یا کریستال در آزمایشگاه ها تولید می شود و یک ماده مخدر بسیار اعتیاد آور و خطرناک است. مخدر شیشه به شکل تزریقی، خوراکی و دودی مصرف می شود و با تحریک شدید مغز باعث سرخوشی و لذت می شود. شیشه اثرات روان‌ گردانی دارد و منجر به پرخاشگری، خشونت و رفتارهای خطرناک می شود. 

برای ترک شیشه حتما نیاز به حمایت حرفه ای خواهید داشت. پزشک با برنامه ریزی و استفاده از روش های مختلف مانند دارو درمانی و کاهش تدریجی مصرف و سم زدایی بدن به ترک این ماده مخدر کمک می کند. 

• ال‌ اس‌ دی

ال اس دی یک ماده کریستالی سفید و بی ‌بو و روان گردان است که معمولا به شکل قرص عرضه می شود. مصرف LSD با اثراتی مانند سردرد، سرخوشی، توهم، سردرگمی، حالت تهوع و افزایش دمای بدن همراه است. استفاده مداوم از ال اس دی باعث اعتیاد خواهد شد و با تاثیر بر گیرنده های سروتونین در مغز تجربیات حسی جدیدی را برای شما رقم خواهد زد. 

روش های ترک ال اس دی شامل سم زدایی تدریجی بدن، درمان شناختی – رفتاری (CBT)، رفتاردرمانی دیالکتیکی (DBT)، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) و گروه درمانی است. 

• دزومورفین

دزومورفین که با نام خیابانی کروکودیل معروف است یک ترکیب ضد درد و بسیار اعتیاد آور است. دزومورفین در واقع آنالوگ نیمه مصنوعی مورفین است و بسیار قوی تر از آن است. این ترکیب حدود ۲ تا ۳ دقیقه بعد از تزریق اثرات خود را اعمال می کند و بسیار سمی تر از مورفین است.

از عوارض این ماده مخدر مشکلات تکلم، بی خوابی، عفونت های شدید پوستی، نکروز، آسیب عروقی، ذات الریه، قانقاریا و مننژیت است. ترک کنترل شده این ماده مخدر تحت نظر پزشک همراه با حمایت روانی و رفتار درمانی بسیار موثر است.

• زامبی یا فلاکا

ماده مخدر زامبی یا فلاکا یکی از مخدرهای جدید است که معمولا در سیگارهای الکترونیکی استفاده میشود. زامبی با نام علمی آلفا پی‌ وی‌ پی به شکل پودر و کریستال تولید شده و باعث سرخوشی، توهم، رفتارهای غیر منطقی، هیجان زیاد و خستگی به شکل زامبی ایجاد می کند. از این مخدر به شکل تزریقی، خوراکی و استنشاقی نیز استفاده می شود و به دلیل بروز رفتارهای خشونت آمیز به نام زامبی شناخته میشود. 

روش هایی مانند ترک سریع و تدریجی برای زامبی امکان پذیر است که باید تحت نظر پزشک و روان شناس انجام شود. در این صورت با کمترین عوارض متوانید با موفقیت این ماده مخدر خطرناک را ترک کنید و با حمایت های بعدی مجددا به آن بازنگردید. 

ترک اعتیاد در محیطی امن و راحت

با بهترین روانشناسان و روانپزشکان کشور، از شر مواد مخدر راحت شوید.

کلینیک روانشناسی و روانپزشکی روا

تماس و رزرو نوبت

• اکستازی یا اکس

اکستازی یک مخدر شادی آور و توهم ‌زا است که باعث افزایش انرژی و تقویت ادراک حسی می شود. این ترکیب کاملا شیمیایی است و به اشکال مختلف مانند قرص، پودر استنشاقی و برچسب پوستی تولید می شود. اکس به سرعت جذب مغز شده و اثرات خود را اعمال می کند و مصرف زیاد آن باعث مسمومیت و حتی مرگ می شود. 

تاری دید، گشادی مردمک، تمایل به رقص طولانی و بغل کردن دیگران از عوارض این ماده مخدر است. ترک اکستازی با کمک پزشک به صورت تدریجی و برنامه ریزی شده امکان پذیر است. سم زدایی تدریجی، درمان شناختی – رفتاری، دارو درمانی، خانواده و گروه درمانی روش های اصولی ترک این مواد مخدر هستند. 

در مقاله منتشر شده در سایت mayoclinic ذکر شده است:

Ecstasy increases the heart rate and blood pressure. It can result in confusion, depression, paranoia, memory problems and other conditions.

اکستازی ضربان قلب و فشار خون را افزایش می‌ دهد. همچنین می ‌تواند منجر به گیجی، افسردگی، پارانویا، مشکلات حافظه و سایر بیماری‌ ها شود.

حتما بخوانید آیا میتوان اضطراب را بدون دارو درمان کرد؟ + 31 راه‌حل مناسب

مشاهده مطلب

• فنتانیل

فنتانیل یک مخدر صنعتی بسیار قوی است که به عنوان داروی مسکن بعد از جراحی های بزرگ استفاده میشود. این ترکیب در صورت سوء مصرف خطر وابستگی داشته و بسیار قوی تر از مورفین است. از عوارض فنتانیل می توان به سرگیجه، خواب آلودگی، کاهش هوشیاری، مشکلات تنفسی و تنگی مردمک چشم اشاره کرد. 

ترک فنتانیل به دلیل تاثیر بر گیرنده های مغز بسیار دشوار بوده و باید به تدریج و تحت نظر پزشک انجام شود. سم زدایی بدن، استفاده از داروها برای کاهش وسوسه، روان درمانی و جلسات انگیزشی با کمک خانواده به ترک این ماده مخدر خطرناک کمک خواهد کرد.

• آمفتامین

آمفتامین یک ماده محرک سیستم عصبی مرکزی است که میتواند به شکل قرص، کپسول یا پودر عرضه شود. مصرف آمفتامین میتواند با اثراتی مانند افزایش انرژی، هوشیاری و تمرکز، سرخوشی، بی‌خوابی، کاهش اشتها، اضطراب، تحریک‌ پذیری و افزایش ضربان قلب همراه باشد. مصرف مکرر یا طولانی‌ مدت آمفتامین می‌تواند به وابستگی و اختلال مصرف محرک‌ ها منجر شود و با افزایش فعالیت ناقل‌ های عصبی دوپامین و نورآدرنالین در مغز، احساس انرژی و سرخوشی ایجاد کند. در مصرف زیاد یا مسمومیت، احتمال بروز توهم، بدبینی، سردرگمی، افزایش شدید فشار خون و دمای بدن نیز وجود دارد.

روش های ترک آمفتامین شامل ارزیابی و پایش پزشکی، مدیریت علائم ترک، درمان شناختی – رفتاری (CBT)، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT)، مدیریت اقتضایی، گروه درمانی و حمایت های روانی و خانوادگی است. ترک آمفتامین باید با توجه به میزان و مدت مصرف و وضعیت جسمی و روانی فرد انجام شود و در صورت بروز افسردگی شدید، افکار خودکشی، توهم، تشنج یا درد قفسه سینه، مراجعه فوری به پزشک یا اورژانس ضروری است.

علائم و نشانه‌های کلیدی مصرف مواد مخدر

سوء مصرف مواد مخدر می ‌تواند از طریق علائم و نشانه ‌های مختلفی بروز کند که فرد را از نظر جسمی، روانی و همچنین رفتاری تحت تاثیر قرار می ‌دهد. علائم و نشانه ‌ها می ‌توانند بسته به نوع ماده مخدر متفاوت باشند که در ادامه شرح داده شده است.

1. نشانه‌های فیزیکی

• تغییرات ظاهری: کاهش یا افزایش ناگهانی وزن، قرمزی چشم، گشاد شدن یا تنگ شدن مردمک چشم، بهداشت نامناسب، رد سوزن روی دست یا پا (برای داروهای تزریقی) یا بوهای غیرمعمول
• مشکلات جسمی: ​​بیماری‌های مکرر، خستگی مزمن، لرزش، لکنت زبان، اختلال در هماهنگی یا آسیب ‌های غیرقابل توضیح
• تغییرات اشتها و الگوهای خواب: تغییرات قابل توجه در عادات غذایی، بی‌ خوابی یا پرخوابی

2. نشانه‌های روانشناختی

• نوسانات خلقی: تغییرات سریع در خلق و خو، تحریک ‌پذیری غیرقابل توضیح، پرخاشگری، اضطراب یا افسردگی
• تغییرات سلامت روان: گیجی، اختلال شناختی، مشکلات حافظه، پارانویا، توهم یا هذیان
• تغییر در وضعیت عاطفی: سرخوشی شدید، غم شدید یا عدم پاسخگویی عاطفی

3. نشانه‌های رفتاری

• تغییر در حلقه‌های اجتماعی: کناره‌ گیری از خانواده و دوستان، تغییرات ناگهانی در گروه‌ های اجتماعی یا انزوا
• بی ‌توجهی به مسئولیت‌ ها: کاهش عملکرد در محل کار یا مدرسه، بی‌ توجهی به مسئولیت‌ های شخصی یا مشکلات مالی
• مشارکت در رفتارهای پرخطر: رانندگی بی‌ ملاحظه، دزدی، دروغگویی، رفتار پنهانی یا مشکلات قانونی

علل اعتیاد به مواد مخدر

اعتیاد به مواد مخدر می‌ تواند عوامل زمینه ‌ای مختلفی داشته باشد که در اینجا برخی از علل آن عنوان شده است:

• عوامل بیولوژیکی

جنبه‌های بیولوژیکی، مانند ژنتیک و شیمی عصبی، نقش محوری در مستعد کردن افراد به سوء مصرف مواد مخدر دارند. عوامل ژنتیکی می‌ توانند در افزایش حساسیت به اعتیاد نقش داشته باشند، در حالیکه عدم تعادل در انتقال‌ دهنده‌ های عصبی مغز ممکن است بر پاسخ فرد به مواد تاثیر بگذارد.

• عوامل روانشناختی

افسردگی، اضطراب یا تروما می ‌تواند افراد را به سمت مصرف مواد مخدر به عنوان نوعی خوددرمانی سوق دهد. عزت نفس پایین، مکانیسم‌ های مقابله ضعیف و فقدان مهارت ‌های مدیریت استرس سالم نیز در این امر نقش دارند.

• عوامل محیطی

محیطی که فرد در آن زندگی می ‌کند بطور قابل توجهی بر سوءمصرف مواد مخدر تاثیر میگذارد. این موارد شامل خانواده، وضعیت اجتماعی-اقتصادی، ویژگی ‌های جامعه و در دسترس بودن مواد مخدر است. قرار گرفتن در معرض یک محیط مناسب برای استفاده از مواد مخدر ممکن است احتمال آزمایش و سوءمصرف مواد را افزایش دهد.

• عوامل اجتماعی

تاثیرات اجتماعی، از جمله فشار همسالان، هنجارهای اجتماعی و نگرش‌ های فرهنگی نسبت به مصرف مواد مخدر، در شیوع سوء مصرف مواد نقش دارند. تمایل به همرنگ شدن یا مطابقت با انتظارات اجتماعی نیز می ‌تواند افراد را به سمت رفتارهای مرتبط با مواد مخدر سوق دهد.

• مراحل رشد

مراحل رشد، به ویژه نوجوانی و جوانی، دوره‌ های بحرانی هستند که افراد هویت و استقلال خود را کشف می‌ کنند. آزمایش مواد مخدر ممکن است بخشی از این کاوش باشد بنابراین فاکتورهای رشد می ‌توانند در شروع و ادامه سوء مصرف مواد نقش داشته باشند.

مواد مخدر چگونه بر مغز و بدن شما تاثیر می گذارد؟

مواد مخدر از راه های مختلفی بر مغز و بدن فرد تاثیر می ‌گذارند که شناخت آنها می تواند برای کمک به ترک مفید باشد. 

• اتصال به گیرنده‌های اپیوئیدی. مواد مخدر به گیرنده‌ های خاصی در مغز و نخاع متصل می ‌شوند و درک درد و پاسخ‌ های عاطفی را تغییر می ‌دهند.
• سرخوشی و تسکین درد. آنها با مسدود کردن سیگنال ‌های درد، احساس لذت ایجاد می ‌کنند و درد را کاهش می ‌دهند.
• کندی تنفس. دوزهای بالا می ‌توانند تنفس را کند کنند که می ‌تواند خطرناک باشد.
• وابستگی و تحمل. با گذشت زمان، مغز با مواد سازگار می‌ شود و برای ایجاد همان اثر به دوزهای بالاتر نیاز دارد که منجر به وابستگی جسمی می‌شود.

عوارض جانبی و خطرات مصرف مواد مخدر

مصرف مواد مخدر اثرات گسترده‌ ای بر جنبه ‌های مختلف زندگی فرد دارد که در ادامه ذکر شده است: 

• اثرات جسمی

سوء مصرف مواد مخدر میتواند عوارض سنگینی برای بدن داشته باشد که در ادامه شرح داده شده است:

• عوارض سلامتی. مصرف مواد مخدر منجر به عوارض سلامتی مانند مشکلات قلبی عروقی، آسیب کبدی، مشکلات تنفسی و افزایش حساسیت به عفونت‌ها خواهد شد. 
• تغییرات ظاهری. برخی از مواد مخدر می ‌توانند باعث تغییرات جسمی مانند مشکلات پوستی، نوسانات وزن، مشکلات دهان و دندان و بدتر شدن ظاهر کلی بدن شوند.
• اعتیاد و وابستگی. وابستگی جسمی ایجاد می کند و در صورت عدم مصرف منجر به علائم ترک خواهد شد. این علائم می‌ تواند از ناراحتی خفیف تا وخیم و تهدید کننده زندگی متغیر باشد.
• خطر مصرف بیش از حد. مصرف مواد مخدر، خطر مصرف بیش از حد را به میزان قابل توجهی افزایش می‌ دهد که می‌ تواند کشنده باشد.

• اثرات روانی

عوارض مصرف مواد مخدر فراتر از حوزه جسمی است و بر سلامت روان تاثیر میگذارد:

• اختلال شناختی. مصرف مواد مخدر می‌ تواند عملکردهای شناختی مانند حافظه، توجه و توانایی‌های تصمیم ‌گیری را مختل کند. 
• اختلالات روانی. مصرف طولانی مدت مواد مخدر ممکن است باعث ایجاد یا تشدید مشکلات سلامت روان مانند اضطراب یا افسردگی شود.
• بی ‌ثباتی عاطفی. نوسانات خلقی نامنظم، افزایش تحریک‌ پذیری و بی‌ثباتی عاطفی از پیامدهای رایج مصرف مواد مخدر هستند.
• روان ‌پریشی. برخی از مواد مخدر می ‌توانند باعث توهم، پارانویا و روان ‌پریشی شوند.

• اثرات اجتماعی و رفتاری

مصرف مواد مخدر فراتر از فرد گسترش می ‌یابد و باعث موارد زیر نیز می‌ شود:

• فشار بر روابط. سوء مصرف مواد مخدر اغلب منجر به درگیری و تنش در روابط با خانواده، دوستان و همکاران می‌ شود.
• انزوای اجتماعی. افراد ممکن است از فعالیت‌ های اجتماعی کناره‌ گیری کرده و خود را منزوی کنند که منجر به تنهایی و مشکلات روانی بیشتر می ‌شود.
• مسائل حقوقی. مصرف مواد مخدر منجر به مشکلات قانونی، از جمله دستگیری، جریمه و حبس می شود، به ویژه اگر مصرف مواد مخدر شامل مواد غیرقانونی باشد.
• مشکلات مالی. عادت به مواد مخدر اغلب پرهزینه بوده و منجر به فشار مالی، از دست دادن شغل یا سرقت برای تأمین هزینه اعتیاد می شود.

این اثرات بسته به نوع ماده مخدر، دفعات مصرف، تحمل فردی و سایر عوامل شخصی متفاوت خواهند بود. درخواست کمک و پشتیبانی از پزشک و روان شناس برای مقابله با این چالش‌ها و کاهش تأثیر مصرف مواد مخدر بسیار مهم است. در کلینیک روا می توانید از خدمات مختلف جهت ترک اعتیاد بهره مند شوید. 

اوردوز یا مصرف بیش از حد مواد مخدر چه خطراتی دارد؟

اوردوز می‌ تواند منجر به کاهش شدید فعالیت تنفسی، از دست دادن هوشیاری و حتی مرگ شود. علائم اوردوز شامل خواب ‌آلودگی شدید، تنفس آهسته یا سطحی و عدم توانایی در پاسخگویی به محرک ها است. اوردوز عمدتاً ناشی از اختلال مصرف مواد است که منجر به افزایش میزان مرگ و میر می شود. 

مواد مخدر چه مدت در بدن شما باقی می ‌مانند؟

مواد مخدر معمولا مدتی در بدن باقی می مانند که از طریق آزمایش مشخص خواهد شد. این مدت زمان بستگی به نوع ماده مخدر و شدت وابستگی به آن دارد و عبارتند از:

• آزمایش ادرار: ۱ تا ۴ روز، بسته به نوع دارو و دفعات مصرف
• آزمایش خون: ۶ تا ۲۴ ساعت
• آزمایش بزاق: ۱ تا ۴ روز
• آزمایش مو: تا ۹۰ روز یا بیشتر

روش های ترک مواد مخدر

گزینه ‌های درمانی مختلفی برای درمان اعتیاد به مواد مخدر وجود دارد که پزشک با توجه به وضعیت عمومی فرد و شدت اعتیاد از آنها استفاده می کند. مقابله با سوء مصرف مواد مخدر شامل یک رویکرد چندوجهی است که شامل برنامه‌ های درمانی متنوعی متناسب با نیازهای فردی است. در اینجا رایج ‌ترین درمان ‌ها آمده است:

• سم ‌زدایی و فرآیند ترک

گام اولیه در درمان اعتیاد مواد مخدر سم‌ زدایی است که مواد را از بدن خارج می کند. این فرآیند تحت نظارت پزشک انجام می شود تا علائم ترک را مدیریت و ایمنی و راحتی را تضمین کند. متخصصان ممکن است داروهایی را برای کاهش ناراحتی و نظارت بر علائم حیاتی در این مرحله بحرانی تجویز کنند. 

• توانبخشی بستری یا سرپایی

برنامه‌های توانبخشی گزینه‌ های بستری و سرپایی را ارائه می‌ دهند. بستری شامل اقامت در یک مرکز درمانی و فراهم کردن یک محیط آرام و ساختارمند است. درمان سرپایی به افراد این امکان را می ‌دهد که در جلسات درمانی در حالیکه در خانه زندگی می‌ کنند، شرکت کنند و انعطاف ‌پذیری بیشتری برای افرادی که سیستم‌ های حمایتی قوی دارند، فراهم میکند.

• درمان و مشاوره

رویکردهای درمانی مختلفی مانند درمان شناختی-رفتاری (CBT) و مصاحبه انگیزشی (MI) با هدف پرداختن به جنبه ‌های روانشناختی وابستگی به مواد مخدر انجام می ‌شود. جلسات مشاوره به افراد کمک می‌ کند تا علل ریشه ‌ای مصرف مواد مخدر را درک کنند، استراتژی ‌های مقابله ‌ای را توسعه دهند و اهدافی را برای بهبودی تعیین کنند.

• درمان با کمک دارو (MAT)

برای برخی از مواد، ممکن است درمان با کمک دارو (MAT) توصیه شود. این درمان شامل استفاده از داروهای مورد تأیید FDA مانند متادون، بوپرنورفین یا نالترکسون، همراه با مشاوره و درمان ‌های رفتاری است. MAT می‌ تواند به مدیریت هوس‌ ها و علائم ترک کمک کند و بهبودی طولانی ‌مدت را تضمین می کند.

• خانواده درمانی

خانواده درمانی تاثیر مصرف مواد مخدر را بر کل واحد خانواده تصدیق میکند. مشارکت اعضای خانواده در فرآیند درمان به بهبود ارتباطات، رسیدگی به چالش های خانوادگی و ایجاد یک محیط حمایتی برای درمان اعتیاد کمک میکند.

• گروه‌های حمایتی

مشارکت در گروه ‌های حمایتی حس عدم تنهایی و تجربیات مشترک ارائه می دهد. حمایت همسالان، مسئولیت ‌پذیری، تشویق و شبکه‌ ای از افراد که با چالش ‌های مشابه روبرو هستند را تقویت میکند.

چگونه به افراد برای ترک مواد مخدر کمک کنیم؟

برای کمک به افراد جهت ترک اعتیاد باید صبور باشید و نکات زیر را در نظر بگیرید:

درباره اثرات مواد مخدر اطلاعات کسب کنید – این امر به شما کمک می ‌کند تا بفهمید چرا ترک اعتیاد سخت و چالش برانگیز است.

بدون قضاوت به افراد معتاد کمک کنید – آرام و محترم باشید و آنها را تشویق کنید تا با شما صادق باشند و همکاری کنند. 

به جای منفی بافی و غر زدن، مثبت و دلگرم کننده باشید – به یاد داشته باشید که در اکثر موارد احتمالا بازگشت افراد به مواد مخدر وجود دارد اما به این معنی نیست که فرد نمی‌ تواند موفق به ترک شود. 

حمایت عملی ارائه دهید – گاهی اوقات فقط حضور شما کافی است، اما می‌ توانید پیشنهاد دهید که با آنها به مهمانی بروید یا برای پیاده‌ روی یا دویدن کنار آنها باشید.

ترک اعتیاد اصولی و علمی در کلینیک روا

اگر به دنبال یک مرکز تخصصی و با بهترین روانشناسان و روانپزشکان هستید، ما در کلینیک روانشناسی و روانپزشکی روا، محیطی امن و راحت را برای شما فراهم کرده ایم. با یک برنامه جامع و اصولی، به بهترین شکل ممکن هرگونه مواد مخدر را ترک کنید.

جهت دریافت مشاوره همین حالا با ما تماس بگیرید:

02126421249

سوالات متداول

برخی از سوالات بیماران عزیز از مرکز روا به شرح زیر هستند:

1. آیا اعتیاد به مواد مخدر ارثی است؟

تحقیقات نشان می ‌دهد که ژنتیک در احتمال معتاد شدن فرد نقش دارد، اما تنها عامل نیست زیرا محیط و خلق و خوی فرد نیز در آن نقش دارد. 

2. سرعت وابستگی به مواد مخدر سنتی بیشتر است یا صنعتی؟

وابستگی در هر دو مورد در صورت تداوم مصرف رخ می دهد اما مواد مخدر صنعتی به دلیل فرمولاسیون پیچیده و اثرات شدیدتر بر مغز سریع تر باعث وابستگی می شوند.

3. ترک کردن مواد مخدر سنتی و صنعتی چه تفاوتی دارد؟

اغلب اوقات ترک کردن مواد مخدر سنتی راحت تر بوده و به زمان کمتری در مقایسه با مواد مخدر صنعتی نیاز دارد.

4. کدام گروه از مواد مخدر برای سلامتی خطرناک تر هستند؟

مواد مخدر صنعتی ترکیبات شیمیایی پیچیده و قدرتمندی هستند که به سرعت انتقال دهنده های عصبی مانند دوپامین و سروتونین را تحت تاثیر قرار می دهند و خطرات بیشتری برای سلامتی دارند.

5. چگونه از اعتیاد به مواد مخدر پیشگیری کنیم؟

به هیچ عنوان حتی برای تفریح از این مواد استفاده نکنید و از محیط های پرخطر دور بمانید. اگر به تازگی مواد مخدر را ترک کرده اید به برنامه درمانی خود پایبند باشید.